Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 319, սյունակ 1
ԽԱՐԱԳՈՒԼ
«տեսակ մանր մորեխ, խառնիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. hargālā
փոխատու լեզու՝ ն. ասոր. xargūl
փոխատու լեզու՝ եբր. xargōl
տառադարձություն
Մատենագիտություն
H. AG 304;
Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒՍ-Ք
(խօս), -ից
«խոսված բան, խոսք»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւսիլ,
խաւսակից,
խաւսարան,
խաւսելի,
խաւսնակից,
խաւսնայր,
խաւսող,
անխաւս,
բարեխաւս,
բազմախաւս,
խաւսումն,
զարդախաւս,
երկխաւս,
ընդունայնախաւս,
ընդվայրախաւս,
թոթովախաւս,
լաւախաւս,
խառնախաւս,
խորախաւս,
հայախօս,
տաճկախօս,
վրացախօս,
ռուսախօս,
համախօսական,
խօսակցական
Էջ 332, սյունակ 1
ԽԻՒՍ
(-ոյ, ուղ` նաեւ -ի, -ից)
«խյուս, լույծ ուտելիք, նորածին ցորենի միջի հյութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'euk'-
*k > *kh անցմամբ զուգահեռ ունի հուն. κυπαω «խառնել, պղտորել» բառի հետ, որ ենթադրում է *k'euk'- հնդեւրոպական արմատ. սակայն հուն. բառի համեմատությունը լիտվ. šáukštas «գդալ», šíùkšmes «աղբ» բառերի հետ համարվում է անհավաստի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κυπαω
«խառնել, պղտորել»
լիտվ.
šáukštas
«գդալ»
լիտվ.
šíùkšmes
«աղբ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 597
Էջ 334, սյունակ 1
Խ(Ղ)ԽԱՅԹ
(-ի, -ից)
«վերքի ուռուցք, բարախ, որդ, ճիճու, հպարտություն, կեղծիք, խարդախություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, կտրել»
*k > *kh անցմամբ
Բաղադրյալ կազմություն (բարդ բառ)՝ խող- եւ խայթ. առաջինը կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *kel- «խփել, կտրել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ: Հմմտ. խիղ- (խող-): խայթ-ն էլ թերեւս առնված է ավելի լայն առումով (հմմտ. խեթ, խիթ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խ(ղ)խայթիլ,
խղխայթումն,
բազմախ(ղ)խայթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
calamitas
«վնաս»
լատ.
clades
«վնաս, աղետ, խեղություն, խեղանդամություն, հաշմ»
ռուս.
колоть
«ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1
ԽՆՁՈՐ
II
«խառնակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԹ
ուշ՝ -ոյ, -ու, -ի, -ից
«հարճորդի, պոռնկորդի, խորթ (անհարազատ) որդի, խորթ, կեղծ, կոշտ, անհարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կնճռոտվել, կծկվել, անմշակ կաշի, թեփ, կեղեւ, չորացած, նիհար, հյուծված»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khorth-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khorth-` *(s)ker- «կնճռոտվել, կծկվել, անմշակ կաշի, թեփ, կեղեւ, չորացած, նիհար, հյուծված» արմատից: հմմտ. ատամնային ածականով՝ հ. վ. գ. scrato «չար ոգի», շվեդ. skratte «ուրվական», նորվ. screda «թույլ մարդ», մ. ն. գ. schrade «բարակ, նիհար, խղճուկ», հ. իսլ. skydda «կծկված կաշի», լիտվ. skràusti (skraudù) «խորդուբորդանալ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորթանալ,
խորթութիւն,
խառնախորթ,
աւտարախորթ,
խորտուբորտ,
խորդուբորդ,
խորթուբորթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scrato
«չար ոգի»
շվեդ.
skratte
«ուրվական»
նորվ.
screda
«թույլ մարդ»
մ. ն. գ.
schrade
«բարակ, նիհար, խղճուկ»
հ. իսլ.
skydda
«կծկված կաշի»
լիտվ.
skràusti (skraudù)
«խորդուբորդանալ»
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒԺ
(ուշ՝ -ի, -ից, -աց)
(եւ խուժան, խուժան)
«վայրենի, բարբարոս, խուժան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական xuž
փոխատու լեզու՝ հ. պ. Huža-
փոխատու լեզու՝ պ. Xužistan
փոխատու լեզու՝ պ. xuzi
Իրանական աղբյուրից: հմմտ. հ. պ. Huža-, մ. պ., պ. Xužistan, պ. xuzi:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խժարար,
խ(ու)ժական,
խժ(ա)ղուժ,
խժաբանել,
խուժային,
խուժել,
խռովախուժ,
խառնախուժ,
խուժանային,
խուժանապետ,
խուժանավարի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 414;
Ջահ. ՀԼՊ 537
Էջ 350, սյունակ 1
ԽՈՒՌՆ
«ամբոխ, խառն բազմություն, շատություն, առատություն, խիտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Խառն-ի (տե՛ս) ձայնդարձային ձեւը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռնել,
խուռնընթաց,
խառնիխուռն,
բազմախուռն,
թանձրախուռն,
միախուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 350, սյունակ 1
ԽՈՒՑ
(-ի)
«խուց, փոքր սենյակ, մենարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-
«ծածկել, փաթաթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khusko (ըստ Օլտենիի՝ *khatio-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խցարգել,
խցատոր,
խցիկ,
խառնախուց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խոտ
հ. խլ.
skjōl
«ապաստան»
գոթ.
hūs
«տուն»
հ. անգլ.
hūs
«տուն»
հ. վ. գ.
hūs
«տուն»
շվեդ.
hydta
«խրճիթ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 951;
ՀԱԲ 422-423
Էջ 351, սյունակ 1
ԽՌԻՒ
-ոյ (բ. խռիկ)
«խռիվ, վառելու չոր ճյուղեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kerbh-
«ծռել, ծռվել, կուչ գալ, կծկվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)krebh-)
*k > *kh անցմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)kerbh-` *(s)krebh- «ծռել, ծռվել, կուչ գալ, կծկվել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ (ըստ Բուգգեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռռանալ,
խռռացեալ,
խռռական,
խռռատեսակ,
խռռեղեն,
խռռել,
խռռեալ,
խառնախռիւ,
գիսախռիւ,
բազմախռիւ,
մանրախռիւ,
եղեգնախռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρφος
«չոր տաշեղ, չոր փայտ, չոր ճյուղ»
հ. իսլ.
skorpinn
«կուչ եկած, կնճռոտված»
ն. վ.
schrumpfen
«կնճռոտվել, կուչ գալ»
ռուս.
коробить
«ծռել, ծռմռել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։