Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 294 բառահոդված (էջ 7/30)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՒՈՐ (-ի, -աց) «դատավոր, կառավարիչ, իշխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dātvar
փոխատու լեզու՝ իրանական dātobar
հմմտ. մ. պ. dātvar, dātobar (-var վերջածանցը հայ. -աւոր ածանցի հետ բաղարկվել է եւ ստացել հայկական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաւորանոց, դատաւորարան
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆԱԿ (դարունակ) «շրջանակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պ. daruna «աղեղ, ծիածան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 634) համարում է վրիպակ՝ փոխանակ պարունակ-ի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
daruna
«աղեղ, ծիածան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԻԹԻՐ (դարիթբար, դարիթիար, դարիթիար(է), տարիթիարէ) «իշխանության դուռ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար միջին պարսկերեն բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՇԻՇԱՆ (դարշիշխան, տարշիշան) «մի բույս՝ aspalathus» (բուսանուն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. dāršišan
բուն աղբյուրը պարսկերենն է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 640
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԻՃԱՅ (տաւիճայ) «իշխանուհի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Եթե -ճայ-ը արտայայտում է պրսկ. փոքրացուցիչ -ča-ն, ապա դաւիճայ-ը փոխառութիւն է իրանական աղբյուրից, բայց յայտնի չէ, թէ ինչ է դաւիճ:
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՍՊՈՏԻԿՈՆ «անսահմանափակ իշխանութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δεσποτικόν
Փոխառութիւն հունարենից։
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՒ (*դէ, դիւ, դիւաց) «բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dēv
փոխատու լեզու՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ, դիւագին, դիւախանգարել, դիւակամ, դիւահար, դիւափոփոխ, դիւացամոլ, դիւամոլ, դիւանալ, դիւապաշտ, դիւապետ, դիւատուր, անդեւ, չարադեւ, բազմադեւ, դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 658
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՈԽ (-ոյ (անեզ. գործած.)) (ճուճաղ, ճուճաղխ) «դժոխք, գեհեն, գերեզման, դժվար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժոխակուլ, դժոխաբնակ, դժոխապետ, դժոխանման, դժոխաբանել, դժոխաւոր, դժոխերես, դժոխանալ, դժոխագնաց, դժոխելանելի, դժոխերասան, դժոխագիւտ, դժոխին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dažoahva
պրթ.
dožax
մ. պ.
dušaxv
պ.
dožax
Մատենագիտություն
H. AG 142-143; Աճ. ՀԱԲ 664; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅԶ(Ն) «քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh- «շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ, դոյզնաբար, դոյզնաքնեայ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐՃ II «խանձարուր (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս ուղղելի է «տուփ, արկղ»։ Եթե Ն. Բյուզանդացու ֆրանսերեն-հայերեն բառարանի layette բառի