Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 117 բառահոդված (էջ 7/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՓ -ոյ, -աւք «ծեփում, ծեփանյութ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. cebo «սոսինձ»
փոխատու լեզու՝ վրաց. cebeba «սոսնձել»
բնաձայն կազմութիւն՝ ծափ-ի ձայնդարձային ձեւ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 453) կապում է վրաց. cebo «սոսինձ», cebeba «սոսնձել» ձեւերի հետ՝ փոխառութիւն համարելով մեկ ընդհանուր աղբյուրից՝ թերեւս ուրարտերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեփել, ծեփած, ծեփկել, ծեփուկ, ծեփելիք, բրուծեփ, կավածեփ, ծեփան, ծեփիկ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 453
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԾ -ոյ «ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք, ծծել, ծծինք, քարախածուծ, ուղղածուծ, կաթնածուծ, կովածուծ, մեղրածուծ, ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
juju
«ծիծ»
վրաց.
cov(n)a
«ծծել, ծծում»
վրաց.
cucna
«ծծել, ծծում»
վրաց.
cucva
«խոնավացնել, թրջել»
վրաց.
cici
«ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471; Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՏԻ «մի ուտելիք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կասկածելի է կազտի ընթերցումը եւ կապումը բրբ. կզտի «քամած լոռ, ժաժիկ, խիժ» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Էջ 378, սյունակ 1 Էջ 378
ԿԱՄԱԿ (-ի, -աց) «ախորժելի, ախորժելի բան, համով ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kāmak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամակութիւն, անկամակութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 163; Աճ. ՀԱԲ 499
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅԹ III «մանկական խաղալիք (չխչխկա՞ն)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է կապը կայթ «ցատկոտում, ուրախության պար» բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԱՐ (-ի, -աց, -ոյ (°)) «ծայր, կատար, ավարտ, լեռնագագաթ, աքաղաղի կատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ-od-)
Հազիվ թե ծագի սեմական աղբյուրից (հմմտ. եբր. keter «պսակ, թագ, կատար»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատարել, կատարումն, կատարելիք, կատարած, կատարեալ, կատարելապէս, կատարելամիտ, անկատար, լիակատար, դժուարակատար, երագակատար, բերակատար, հայրենակատար, խորհրդակատար, կամակատար, գործակատար, յանձնակատար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
kyta
«սապատ, վեր ուռած ծալք, ուռուցք»
շվեդ. բրբ.
küt
«սապատ, պալար»
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՐ (-ոյ) «ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր, կերիչ, կերակրիկ, կերող, կերակրիչ, կերեւուրաց, կերութիւն, կերդի, կերեցուրի, շատակեր, մսակերութիւն, արմատակեր, կաթնկեր, խոտակեր, գիշակեր, մարդակեր, ընդակեր, ընթրեկեր-ք, ժանգակեր, անկերակուր, գաղտակեր, գայլակեր, դալարակեր, երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՀԱԿ (-ի, -աց) (կոխակ) «կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր, կոհակաւէտ, կոհակումն, կոհականք, յոգնակոհակ, բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
kaufa
ավ.
kaofa-
մ. պ.
kōf
«լեռ»
պ.
kōha
«թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՏԻՆԴ (կոնգին-ք) «մի ուտելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք հուն. κοτίνας, -αδος «վայրի ձիթենու պտուղ» բառի հետ։
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼԻՔ «մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: