Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ՓԱՅԱՄ
««ժամանակ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ՔՆԹՄԹԱԼ
(քնթըմթալ)
«ուտելու ժամանակ քիթ-պռունկը շարժել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
Կրկնաւոր կազմութիւն` քիթ (քնթ) բառից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 583
ՔՐՈՆԻԿՈՆ
ուշ՝ -ի, -աց
(քրոնիկոն, քրօնիկոն, ուշ արտասանութեամբ` քննիկոն)
«ժամանակագրութիւն, ժամանակագրական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χρονικόν
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 601
ՔՐՈՆՈԳՐԱՖԵՍ
(քրոնոգրափիս)
«ժամանակագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χρονογράφος
փոխատու լեզու՝ հուն. χρονογραφεύς
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 601
-ԱՆԱԿ
(այսանակ, անցանակ, ըմպանակ, մրցանակ, հաղթանակ, (յ)եղանակ, ցուցանակ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ānak(a)-
«ածանց»
ածանցից եւ հանդիպում է իրանական փոխառություններում՝ գանձանակ, դահանակ, ժամանակ:
-ԱՐ
I
(հմմտ. -իր, -որ, -ուր)
«մեծար, մթար, մոլար... այլեւ՝ գրաբարում այլեւս անվերլուծելի արդար, գալար, դալար, երկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ro-
(անմիջական նախաձեւ՝ *(e)ro-)
*-ro-ի դէպքում նախորդ ձայնաւորով
հ.-ե. *-(e)ro- ածանցից՝ *-ro-ի դէպքում նախորդ ձայնաւորով։ թերեւս մասամբ խառնուել է առնել բայի ար- հիմքից ծագող ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծար,
մթար,
մոլար,
արդար,
գալար,
դալար,
երկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δ(φ)αρόν
«երկար ժամանակ»
հուն.
*μεγαρος
«մեծարել»
որտեղից μεγαίρω = մեծարել
աւ.
arə dhra-
«հաւատարիմ»
հուն.
θαλερός
«մատաղ»
Տե՛ս նաեւ
-ՇԻ
«բոլորշի, լայնշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-iskhio-
(անմիջական նախաձեւ՝ *iskh(o)- + *-iyo-)
Քանի որ հիմքերը հ.-ե. ծագման են, պէտք է ենթադրել հնդեւրոպական ծագում... -շի է առկայ նաեւ գոլո(ր)շի բառի մէջ` ռ- հիմքային տարրով եւ ր-ի համաբանական յաւելմամբ (հմմտ. բոլորշի), ընդ որում գոլ-ը նոյնպէս հնդեւրոպական ծագում ունի: Ժամանակակից հայերէնում տարածուել է գոլորշի ձեւը, եւ որշի-ն ընկալւում է որպէս ինքնուրոյն ածանց:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։