Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 118 բառահոդված (էջ 7/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼԱԾԵԼ ««հալածել, քշել» (մ. հ. «չարչարել, նեղացնել, վաստակել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալածական, հալածանք, հալածիչ, հալածումն, դիւահալած, անհալածելաւ, ինքնահալած, խարազանահալած, ձիահալած, կենդանահալած, սրտալածել, տարալածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pello
«հրել, քշել»
հուն.
πάλλω
«թափահարել»
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ I (-ու, ուղ` -ոյ, -աց, -է) «թռչուն, էգ թռչուն, հավ, աքաղաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *hauei- «թռչուն»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւադէտ, հաւալուսն, հաւախօս, հաւակեր, հաւահարց, հաւահմայ, քաջահաւ, երաշտահաւ, հաւապահ, հաւթափեալ, հաւամրգի, եգիպտահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vi-
ավեստ.
vay
լատ.
avis
«թռչուն»
հուն.
οἰωνός
«արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 465; Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵՂ «թափել, լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել, հոսել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղու, հեղուած, հեղուկ, հեղումն, մշտահեղ, բազմահեղ, արիւնահեղ, հեղեղ, հեղեղել, հեղեղատ, հեղեղատել, հեղեղաշատ, հեղեղաջուր, ջրհեղեղ, հեղուկաչափ, հեղեղանման, զեղալ, զեղումն, բազմազեղ, բազմազեղումն, հանկարծազեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
pilti
«թափել, լցնել»
ռուս.
поло-водье
«վարարում, հորդութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 76; Pok. IEW 798
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ I «հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ, հիանալի, հիացումն, հիացութիւն, բազմահիացիկ, գեղեցկահիաց, կանխահիաց, հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
spahata
«մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ.
sphoti-
«բարգավաճում»
հ. անգլ.
spowan
«բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ.
speti
«հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՄԵԼ «ոռոգել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լցնել, թափել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-)
հմմտ. հայ. հեղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
pilti
«թափել, լցնել»
ռուս.
половодье
«վարարում, հորդություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂ (-ոյ) «հող, գետին, արտ, կալված, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pele- «լայն եւ հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *polo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողաբեր, հողաբլուր, հողաթաւալ, հողաթափ, հողախառն, հողածին, հողամաս, հողեղէն, բանձրահող, հողատիրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հոլ
«մերկ»
շվեդ.
fala
«հարթութիւն, տափաստան»
ռուս.
поле
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111; Pok. IEW 805
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՅԼ (-ի, -ից) (հոյլ) «խումբ (անձերի, կենդանիների), բազմութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *polio, *pol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլել, հոլոնել, միահոյլ, բազմահոյլ, երկնահոյլ, մարդահոյլ, յոգնահոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հեղուլ
հայ.
լի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԳԱՐ (ձագառ) «ձագար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hu-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագարաձեւ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 128
Տե՛ս նաեւ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՒՆ (ձօն) «ընծա, նվեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g’ha- «կանչել»
հ.-ե. արմատ՝ *g’hu- «լցնել, թափել» Աճառյանի կարծիքով
Աճառյանը բխեցնում է հնդեւրոպական *g’hu- «լցնել, թափել» արմատից՝ -աւն մասնիկով (ածանցով), որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաւնել, ձօնել, ձաւնարան, դիւաձաւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
havati
«կանչում է»
ավ.
zavaiti
«կանչում է, նզովում է»
լիտվ.
žaveti
«կախարդել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 413; Աճառյան (ՀԱԲ) 161
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՒ (-ոյ, ուշ նաեւ` -ի) «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ, ձեւողանալ, ձեւիչ, տձեւ, տձեւութիւն, անձեւ, կաքաւաձեւ, կամարաձեւ, ծաղկաձեւ, գրածեւ, դաշտաձեւ, բոլորաձեւ, լեռնաձեւ, ձեւաբանութիւն, ձեւապաշտ, ձեւափոխել, ձեւափոխութիւն, ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω
«լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta
«ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 150; Pok. IEW 447