Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 211 բառահոդված (էջ 7/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՒՐ «հարմար, պատշաճ, ուղիղ, հարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, պատշաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ritro-)
հմմտ. ավ. ar «ամրացնել», հուն. ararisko «միացնել, ամրացնել, պատշաճել», թոխ. Ա ārwar, Բ ārwer «պատրաստ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիւրած, երիւրել, յերիւրել, յերիւրումն, ըստերիւրել, ստերիւրել, ստերիւրումն, անստերիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar
«ամրացնել»
հուն.
ararisko
«միացնել, ամրացնել, պատշաճել»
թոխ. Ա
ārwar
«պատրաստ»
թոխ. Բ
ārwer
«պատրաստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58; Ջահ. ՀԼՊ 113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿՆ (-ան, -ունք, -անց) «երկունք, երկունքի ցավ, տառապանք, տագնապ, վախ, սարսափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ed- «ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ed-udn(°)) (°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնել, երկնիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οδυνη
հուն.
εδυνα
«ցավ, տառապանք» (էոլ.)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 289; Աճառյանը ՀԱԲ 64
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
ԵՒԱՆ (եւան) «ոստիկանապետ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ewān
ըստ Ս. Ավագյանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւանութիւն
Մատենագիտություն
ՎԱԲ 82
Էջ 230, սյունակ 1 Էջ 230
ԵՓԵՆՈՍ (-ի, -աց) «վայրի ցուլ (°)» կամ «մի խեցեմորթ (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հունարեն
ըստ ձեւի, համեմատւում է հուն. βονας(ς)ος «վայրի ցուլ» կամ հայ. (< հուն.) եպենէս «մի խեցեմորթ» բառերի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βονας(ς)ος
«վայրի ցուլ»
հայ.
եպենէս
«մի խեցեմորթ» < հուն.
Էջ 234, սյունակ 1 Էջ 234
ԶԱՒՌԱԽ (զօռախ) «նկարիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. zar «ոսկի»
փոխատու լեզու՝ արաբ. waraq «թերթ»
ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 113-114) պ. zar «ոսկի» եւ արաբ. waraq «թերթ» (՞)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 113-114
Էջ 237, սյունակ 1 Էջ 237
ԶԵՐՏՈՒՔ «ուրեք» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ Ամալյանի (ԲՀ 367), զետու(ն)ք «օրենք» եւ զերտուք «ուրեք» բառահոդվածներից մեկը աղավաղված կրկնություն է:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴԱՅԵԼ ««որոշել» կամ «վատնել» (ԲՀ) (ըստ Աճառյանի՝ «վարել»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 124), զնդալ-ի սխալագրությունը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 124
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՍՏ (տր., հայց.), (բցռ.) «ըստ, համապատասխան», «հետո», «դենը», «ավելին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pos- «կից. հետեւից, հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *posti-) ձեւից
ը/ստ- նախածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստանձնիլ, ըստարտողիլ, ստգիտ, ստգտանել, ստգտել, ստերիւրել, ըստհուն, ըստմասնեայք, ըստունգանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post (հին poste)
«հետո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133; Pok. IEW 841
Էջ 251, սյունակ 1 Էջ 251
ԸՍՏԲԱՐ «՞»
Ստուգաբանություն ()
կազմված է ըստ եւ բար բաղադրիչներից. ԲՀ-ի բացատրությունները աղավաղված են՝ «քեշեղք նասր կամ ընթերք մարմնոյն կամ խստոց (խտրոց)»
Էջ 251, սյունակ 1 Էջ 251
ԸՍՏԷՄ «բայց (՞), միթե (՞), միայն թե (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
(աղավաղվա՞ծ) բառ. իմաստի մեկնությունը պատկանում է Աճառյանին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 134