Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 7 / 190
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ)
(ամպար, համբար)
«ամբար, շտեմարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. (h)anbār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համբարել,
համբարանոց,
ամբարապետ,
ջրամբար,
համբարակալ,
համբարածու,
համբարական,
համբարան,
խոտահամբար,
յոգնահամբար
Մատենագիտություն
H. AG 95, 178;
Աճ. ՀԱԲ 149
Տե՛ս նաեւ
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐԻՇՏ
(ամպարիշտ, անբարիշտ)
«անհավատ, անաստված, չարագործ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական պարիշտ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ իրանականից փոխառյալ պարիշտ ձեւից՝ ն-ի եւ պ-ի հետագա առնմանական փոփոխությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբարշտել,
ամբարշտանալ,
ամբարշտագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԲԵՏ
-ի, -ից
(ամբոյտ, ամպոյտ, անբոյթ)
««խլուրդ» (անբոյտ «մի դեղաբոյս՝ արծվաճանկ, գողենի, asplenium scolopendrium», այլ՝ «հովագ կամ միեղջերու»)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել»
Հազիվ թե կազմված լինի ան- նախամասնիկով՝ ինչ-որ *բետ ( *բոյտ) արմատից, (հազիվ թե՝ հնդեւրոպական *bheu- «աճել, բարգավաճել» արմատից, որտեղից՝ բոյս)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԵԹ
«հաստատուն, կայուն, փորձառու, բերրի»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *omo-
«եռանդով հարձակվել, ամուր կանգնել, ամրացնել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *omo- «եռանդով հարձակվել, ամուր կանգնել, ամրացնել» (հմմտ. հ. հնդկ. ámatra- «ամուր») արմատի հետ։ Քիչ հավանական է Գ. Ղափանցյանի ենթադրությունը ավ. maētha «տատանվող, անհաստատ» բառի՝ ժխտական լինելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեթագոյն,
ամեթանալ,
ամեթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ámatra- «ամուր»
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԵՆ
I
(-ի, -ից)
(ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով)
«բոլոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«մեկ, միասին, հետ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smto-)
-ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն,
ամենագետ,
ամենաբժիշկ,
ամենազատ,
ամենաբար,
ամենացոյց,
ամենաշնորհող,
ամենամեծ,
ամենալաւ,
ամենամաքուր,
ամենաբազում,
ամենաբախտ,
ամենագիշեր,
ամենաճառագայթ,
ամենաբանտ,
ամենագլուխ,
ամենահառաչ,
ամենահայր,
ամենիմաստ,
ամենողորմ,
ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
samá «մեկը»
հուն.
άμο- «միասին»
գոթ.
sums «մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416;
Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԻՐ
«մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրապետ,
ամիրութիւն,
ամիրանալ
Մատենագիտություն
H. AG 300;
Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԻՐԱՅ
(-ի, -ից, այլն` -իք, -եաց, -աց)
«մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. amīrā < արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրայական,
ամիրայապետել
Մատենագիտություն
H. AG 300;
Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1
ԱՄՈՆ
«վարպետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. āmōn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 160
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՍՈՒՐ-Ք
«քող, ծածկոց (բբ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. amra
(հնարավոր է)
«գլխածածկոց, գլխազարդ»
կապը ամուր բառի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 161) համեմատում է ամարա(յ)նոց բառի հետ (տե՛ս ամար), որի համար մեր կողմից նշվել է արաբական աղբյուր՝ amra «գլխածածկոց, գլխազարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՍՈՔ
««մեղմ» (ուշ՝ եփում, մարսում)»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունենա լատ. amō, -are «սիրել, շնորհակալ լինել, գոհ լինել», amicus, «բարեկամ» amoenus «հիանալի, հաճելի», մ. վ. գ. ammen «սպասել, սպասարկել, խնամել» բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամոքախառն,
ամոքումն,
դժվարամոքելի,
դյուրամոքելի,
ամոքումն,
ամոքանք,
ամոքաբար
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։