Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1998 բառահոդված (էջ 7/200)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱՂԻ (-ք, -եաց) «աղիք, լար, գութ, ինքը»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oliā)
հ.-ե. արմատ՝ *li-t
Այստեղ է նաեւ աղիճ «նրբաղիք» բառը: Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *el- «ծռել, թեքել» արմատի հետ՝ *oliā>աղի, -եաց. հմմտ. լիտվ. laja «հովիտ, գոգավորություն», այլեւ՝ *li-t > գոթ. lious «մարմնի անդամ, ծնվածք, ծոց»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղեբախք, աղեկէզ, աղեխարշ, աղեկոտոր, աղեմատն, աղեյարմար, աղեպատ, աղախարշանք, աղապատանք, աղիբար, աղիկամի, տասնաղի, եաթնաղի, քաղցրաղի, նեղաղի, փքաղի-ք, աղեբախություն, աղեխորով, աղեկապ, աղեկիզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
laja
«հովիտ, գոգավորություն»
գոթ.
lious
«մարմնի անդամ, ծնվածք, ծոց»
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱՂԻՄԱՅ (եղամա) «թելուկազգի մի խոտաբույս՝ Atriplex haliman L.»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άλιμα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
Ա(Ղ)Խ (-ի, -ից) (ԱԽ) «փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ahl «ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
փոխատու լեզու՝ արաբ. yalaq «փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել, աղխամադխ, աղխազուր, ալխազուր, ա(ղ)խստրոյզ, աղխատրուզել, բազմաղխադխ, աղխաղխակոյտ, ճարտարաղխ, ախանտեալ, ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂՃ I «աղտ, կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «փտել, նեխել, հոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ldi- կամ *ld-s-)
աղտ բառի տարբերակը՝ *ldi- կամ *ld-s-՝ *el- «փտել, նեխել, հոտել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղճոթիւն, աղճայեղծ, աղծապղծութիւն, աղծել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
oltar
«կեղտի կտոր»
հ. խլ.
ylda
«նեխահոտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂԿԱՂԿ (-ի, -աց) (անկաղկ) «թշվառ, խեղճ, աղքատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *elg- «թշվառ, խեղճ, աղքատ, կարիքավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *lg-l-) Կրկնավոր բառ
Կրկնավոր բառ՝ հնդեւրոպական *lg-l- նախաձեւից՝ *elg- «թշվառ, խեղճ, աղքատ, կարիքավոր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղկաղկիլ, աղկաղկութիւն, անկաղկութիւն, աղկադկուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
elki
«քաղց»
լիտվ.
elgtis
«մուրալ»
լիտվ.
elgeta
«մուրացկան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 310; Աճ. ՀԱԲ 132
Տե՛ս նաեւ
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂԿԷՊ «եղինջ» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀκαλήφη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 132
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂՃԱՏ «աղավաղված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lgio-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lgio-՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղճատիլ, աղճատաբանել, աղճատանք, աղճատել, աղճատիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եղծ
հայ.
եղեռն
հուն.
ὄλλυμι
«ոչնչացնել, կործանել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 17-18; Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՆ (-ունք, -ունց) «աղետ, եղեռն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եղծ
հայ.
եղեռն
հուն.
όλλυμι
«ոչնչացնել, կործանել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 17-18
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՈՒԻՃԱԿ «մի բույս՝ եղննահունդ, artemisia santonica» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առանձնացնելի՞ է ճակ-ը։
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՏ I «կեղտ, ընկերք, խարամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ld- «փտել, նեխել, հոտել»
Բաղադրութիւններ՝ աղտեղի, աղտղել, աղտեղանալ, աղտանալ, աղտահանք, աղտեղութիւն, աղտել (աղտեալ «նեխած, ապականված»)։ Հնչյունապես անհավանական է համեմատությունը...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղտեղի, աղտղել, աղտեղանալ, աղտանալ, աղտահանք, աղտեղութիւն, աղտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
oltar
«կեղտի կտոր»
հ. իռլ.
ylda
«նեխահոտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 305