Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԿԱՄՆՈԶՈՒՆԶ
(ի կամնջունջ)
««շատախոս, վայրախոս» (ԲՀ՝ «յաւետախօս կամ վայրախօս»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ (թերեւս ի նախդիրով կապակցություն):
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԿԱՊԼԻ
(ի կապլի)
««ի նեղի» կամ «ի տեղի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Ի նախդիրով կապակցություն՝ թերեւս կապ- արմատական բաղադրիչով:
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՋՈՒԱՆ
««նեղութիւն» (°) (իջուան չտան արտայայտութեան մէջ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
իջեւան բառի տարբերակն է՝ գործածուած «(դիրքի) իջեցում, արժեզրկում, անարգում» իմաստով
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՔԻՄ
«ըմպան, երախ, կոկորդ»
(բառարանային բառ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
քիմ-ի բառի ի նախդիրով ձեւը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
faux
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԱՐԴ
(-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից)
«լյարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t-
«լյարդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-)
հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել,
լերդաբոյթ,
լերդակողմն,
լերդահմայ,
լերդացաւ,
լերդորակ,
메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yakrt
հուն.
ηπαρ, -ατος
լատ.
iecur
հուն.
λιπαρός
«ճարպոտ»
հ. վ. գ.
libera
«ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ.
lifr
«լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270;
Pok. IEW 204;
Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 335, սյունակ 1
ԽՆԴԻՐ
(-ոյ)
(բրբ. խնդիլ «ուզել»)
«որոնում, վեճի առարկա, քննություն, պահանջ, խնդիրք, խնդրվող բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«ջանալ, ձգտել, շտապել»
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«քերել, քերթել, տրորել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնդրել,
խնդրակ,
խնդրական,
խնդրություն,
խնդրված,
վրեժխնդիր,
լրախնդիր,
իմաստ(ն)ախնդիր,
զուգախնդիր,
համառոտախնդիր,
մամռախնդիր,
մարդախնդիր,
պատճառախնդիր,
ջրխնդիր,
խնդրագիր,
խնդրամատույց,
խնդրարկու,
խնդրատու,
արկածախնդիր,
բծախնդիր
Էջ 339, սյունակ 1
ԽՈՅԶ
«որոնում, փնտրտուք, զննություն, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-
«ուշադրութիւն դարձնել, զննել, դիտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheu-gh-)
արմատից. այլեւ, *s նախաձայնով` հայ. ցոյց, ցուցանել: Բեյլին (DKS 76) բխեցնում է *(s)keu- «նետ(վ)ել» արմատից կամ նոյն արմատից ծագող իրանական աղբյուրից (հմմտ. խոտ.-սակ. kūys «որոնել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուզել,
մանրախոյզ,
խուզակ,
դատարկախոյզ,
խուզական,
բազմախոյզ,
խուզարկ,
ընդվայրախոյզ,
խուզարկու,
ժամանակախոյզ,
խուզումն,
իրախոյզ,
խուզախնդիր,
լեռնախոյզ,
հետախոյզ,
խուզարկել,
խուզարկիչ,
խուզարկութիւն,
հետախուզութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kavi
«խելոք, իմաստուն»
լատ.
caveō
«ուշադիր լինել, զգուշանալ»
հ. անգլ.
hāwīan
«նայել»
հ. իսլ.
skygna
«լրտեսել, գաղտնի հսկել»
հ. իսլ.
skynja
«հետազոտել, քննել, հասկանալ»
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՅՐ
I
(-ի, -ից)
«բարձրաստիճան անձերի գլխարկ (թագ, փաթթոց եւ այլն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական xōδ
փոխատու լեզու՝ ավ. xaoδa-
փոխատու լեզու՝ հ. պ. xauda
փոխատու լեզու՝ պ. xōy
աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյրադիր,
խոյրագործ,
խոյրաբանդակ,
խոյրակերպ,
խոյրաբար
Մատենագիտություն
H. AG 160;
Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՆԱՐՀ
(խոնահ), -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից
«ցած, ներքեւ, ծնրադիր, կոր, համեստ, հեզ, հլու, նվաստ, աղքատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hu-āna-ra>xo
աղբյուրից (հմմտ. -րհ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 188), վերականգնելի է *hu-āna-ra>xo իրանական նախաձեւ, որտեղից` hu-ā > xo:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնարհիլ,
խոնարհութիւն,
խոնարհաբար,
խոնարհագնաց,
խոնարհամիտ,
խոնարհահակ,
նախախոնարհ
Մատենագիտություն
DKS 188
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։