Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 7/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՆՈՒԽ (ան(ն)ուխ, անանեխ), -ոյ «դաղձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. (a)nanihu
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ պրսկ. nānūxēh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարաննուխ
Մատենագիտություն
H. AG 96; Աճ. ՀԱԲ 180; Ջահ. ՀԼՊ 463
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՍՍՈՐԱԿԵԼ «խռովել կամ ընդդիմանալ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կեղծ բառ՝ ստացված անազդակել > անաստակել բայաձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 347
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՐԱՆ «դարան» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱԹ (-ոյ) «աման, կահույք, գործիք, ռազմագործիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. anūtu «անոթ, գործիք, կահույք»
ակկադ. anūtu (unūtu, enūtu) «անոթ, գործիք, կահույք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաթաբեր, անաթագործութիւն, անաթապան, թնդանօթ, թնդանօթաձիգ, հրանօթ, հրանօթարան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 469-470
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱՓՈՌՏ «բյուզանդական մի բարձր աստիճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναφύορτος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 182
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԴ I «այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն, անդանոր, անդուստ, անտուստ, անդր, անդրէն, անդստին, անտի, անդի, անդրագոյն, անդրադարձ, անդրութիւն, անդրանալ, յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα
«այնտեղ»
իռլ.
and
«այնտեղ»
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴ II (-ոյ, -ի, -ից) (հանդ) «հանդ, վարելահող, արտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից
Ավելի քիչ հավանական է կապել անդ «շեմք» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաստան, անդապահ, անդել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բոխ. Ա
ānt
«հարթություն»
բոխ. Բ
ānte
«հարթություն» հայ-բոխարական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 40-41; Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴ III «շեմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an(ə)tā- «դռան սյուներ» նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրանդք, դրանդի, անդաստակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ātā
«դռան շրջանակ»
լատ.
antae
«դռան առջեւի սյունաշարք»
հ. իռլ.
ond
«նախասենյակ»
Մատենագիտություն
H. AG 419; Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԱՃԵԼ (անդիճ-ել, անտիճ-ել, անդէճ լինել, հանդիճել, հանդիջել) «մտածել, քննել, խորհրդածել, մտմտալ, մտահոգ լինել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andāčak «ապացույց, օրինակ»
փոխատու լեզու՝ մնք. andač «չափել, նախատել, դատել»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաճումն, անդէճք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186-187
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԱՄ (-ոյ, -աւք) «մարմնի մաս, անդամ, սեռական անդամ, մարմին, մասնակից»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. handām
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andām
փոխատու լեզու՝ պ. andām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդամաբիւ, անդամալոյծ, անդամայաղթ, յաղթանդամ, ծանրանդամ, ձիանդամ, խեղանդամ, հաշմանդամ, անդամագրել, անդամավճար, անդամատել, առնանդամ
Մատենագիտություն
H. AG 98; Աճ. ՀԱԲ 187; Ջահ. ՀԼՊ 514