Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 128 բառահոդված (էջ 7/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԺՊԱՀ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպհի, դժպհել, դժպհություն, դժպհագույն, դժպհակ
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻԿԱՄՆ (-ունք, -անց) «երիկամ» (սովորաբար անեզ. գործածությամբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *streig- «շերտ, այլեւ միջուկ, սիրտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *treig'hme-no-)
Թերեւս հնագոյն հայերէնից է փոխառեալ վրաց. tirkmeli «երիկամ» բառը, որի ընդհանուր ծագումը հայերէնի հետ նշել է Մառը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
strigeno
«ուղեղ»
սլավ.
*strьženь
«մեջտեղ, ուղեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 46
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿԻՆ (-ի, -ից, ուշ՝ -աց) «երկինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)ui-n-) *-u աճականով՝ «շողացող երկինք»
Կան հնչիւնական դժուարութիւններ: Հնարաւոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցութիւնը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ, երկնագէտ, երկնագոյն, երկնակեաց, երկնահայեաց, երկնահար, երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*dyau
«երկինք»
հ. հնդկ.
divām
«օր»
հայ.
տիւ
հ. սլավ.
dьnь
լիտվ.
diena
«օր»
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՓՆ (գրված նաեւ ներփն) «գույն, երանգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն, երփնաներկ, երփներանգ, գեղերփնել, լուսերփն, ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
farawa
«գույն» <*pork'-uo
լիտվ.
sir̃pti
«հասունանալ» < «կարմրել»
Էջ 234, սյունակ 1 Էջ 234
ԶԱՐՏԱԳՈՅՆ (զարտագուն) «մի դեղին ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. zardgōn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 84
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԹՈՒ «թթու, թթվահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teuə- «թանձրանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tu-tuo-) կրկնաւոր ձեւ
հին ձեւը պահպանւած է վրաց. tutubo «մի բոյս» ձեւի մէջ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թթուենի, թթուաբար, թթուաբեր, թթուագոյն, թթուեցուցանել, թթուիկ, թթուութիւն, թթուոց, թթվատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στύφ(ε)λος
«պինդ, թթու, կծու»
հուն.
στυφος
«տտիպ»
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԵՐ «նվազ, թերի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Գործածուած է թերի-ի փոխարէն՝ թուերագոյն = թերագոյն։ Կարող է լինել սրա բարբառային տարբերակը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուերագոյն
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԽ I (թուղ), -ոյ «թուխ, թխագույն, մուգ գորշ, սեւավուն, մութ, մթին, խավար, մռայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tu-kho-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 203) դնում է կասկածելիների շարքում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխագոյն, թխանալ, թուխակն, թոյրաքուխ, քաջաթուխ, բոթուխ, թխորակ, թխադեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
poka
(*tu-g>)
հ. շվեդ.
thukna
«մառախուղ»
հ. անգլ.
duxian
«մթնեցնել»
հ. սաքս.
thiustri
հ. վ. գ.
d-uster
«մութ»
հ. սլ.
tuko
«ճարպ» (*tu-k>) ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203; Pok. IEW 1081
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱԶՈՒԱՐԴ (լազվարդ, լաժուարդ, լաժուրդ, լազուարդ, լազվարդ, լաճվարդ) «մի կապտագոյն թանկագին քար, գոճագմ, պարտիզաքար, լազվարդ, սրանից պատրաստուած կապոյտ ներկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. lāžvard
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 296, սյունակ 1 Էջ 296
ԼԻԳՈՅՆ (լիգոն) «սունակ (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)