Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԱՆԳ
-ոյ
(ժանկ)
«ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žang
փոխատու լեզու՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր,
ժանգառ,
ժանգառած,
ժանգախառն,
ժանգակեր,
ժանգահար,
ժանգատր,
ժանգոտիլ,
ժանգել,
անժանգ,
երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156;
Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԱՆՈՒԱՐ
-ի, -աց
«գահաւորակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žanvar
փոխատու լեզու՝ պ. žanbar, zanbar
Հմմտ. պ. žanbar, zanbar:
Մատենագիտություն
H. AG 156;
Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 290, սյունակ 1
ԼԱԿ-
(«լակում, լակելը» (բրբ. լակ «շան լակ, շան հեղուկ ուտելիք»))
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lak-
«չայպացնելով ուտել, լակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lakk-)
բնաձայնական
արմատից, որ բնաձայնական է եւ զուգահեռներ ունի այլ լեզվախմբերում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լակել,
լակոտալ,
շնլակ,
կատուլակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
lakti
«լակել»
հ. սլ.
lakati
«լակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 260;
Pok. IEW 653
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԱՓ
(-ի)
«լափ, շան կերակուր, երեխայի փափուկ կերակուր, շիլա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *laph-
«չապաղացնելով լիզել, ագահաբար ուտել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լափել,
լափումն,
լափէզ,
լափլիզել,
լապլիզել,
լափլիզող,
լափատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαφύσσω
«արագորեն ուտել, խաշտել»
հ. վ. գ.
laffan
«լիզել»
մ. վ. գ.
leffen
«լիզել, ագահաբար ուտել»
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՍՈՒԼ
(ուշ՝ լոսել)
«մանրել, փշրել, փոշիացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *klek-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *klek-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)։ Աճառյանը բխեցնում է *kleik- «սեղմել, ճնշել, ճզմել» արմատից՝ ենթադրելով զուգահեռ *klek- ձեւ։ Հնչյունապես եւ իմաստով անհավանական է կապը հնդեւրոպական *lēk-/*lak- «պատռել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեսած,
լեսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276
Տե՛ս նաեւ
Էջ 299, սյունակ 1
ԼԿՏԻ
II
(-տովք)
«գահավորակ, դեսպակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λεκτίς
Մատենագիտություն
H. AG 353;
Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
I
(լոյղ, լիւղ, լաւղ, լուղ, լեղ, ղող, ղոյղ, ղիւղ, ղաւղ, ղեղ)
«լող, լողալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
«օրորել, ճոճել, դես ու դեն շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lul-, *lal-)
բնաձայնատիպ արմատից
բնաձայնատիպ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողալ,
լողել,
լողիլ,
լուղիլ,
լուղել,
լողակ,
լուղակ,
լողորդ,
լուղորդ,
ղողան,
լողլողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lolati
«դես ու դեն է շարժւում»
հ. հնդկ.
lēlayati
«օրորում է, ճոճում է»
գերմ.
lullen
«օրորվել, օրորելով հանգստացնել»
լիտվ.
leliúoti
«օրորել, ճոճել»
հին չեխ.
leleti
«հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять
«ալիքների վրայ օրորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒՍԱՆ
(-ունք)
«լուսան (կենդանի)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավոր(ել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *louk-)
արմատին զուգահեռ
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λυγξ
հ. վ. գ.
luhs
լիտվ.
lúšis
ռուս.
рысь
«լուսան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303;
Pok. IEW 690
Էջ 322, սյունակ 1
ԽԱՐՈՒ
«թշուառ, խեղճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. xvara-
«վերք»
փոխատու լեզու՝ պ. xār
«անարգ, ստոր, թշուառ»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած: աւ. xvara-ն նշանակում է «վերք», թեեւ ունի հնդեւրոպական իմաստային այլ կարգի զուգահեռներ. պ. xār «անարգ, ստոր, թշուառ» բառը իմաստով համապատասխանում է, բայց նրա մ. պ. իմաստը համարւում է «թեթեւ»-ը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարուանք,
խարուիլ,
խարուակ,
խրուակ,
խրուատ
Մատենագիտություն
Horn, NE 110;
Barth. AW 1876
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏ
(-ի, -ից)
«խարտուք, խարտված մետաղի մանրուք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khrd- (*kord-, *khərd-))
*k/kh անցմամբ
այս անցման հնարաւորութիւնը հաշւի չեն առել Պետերսոնը (IF 43, 75), Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 349) եւ Մայըրհոֆերը (KEWA 1, 304), որոնք խարտել-ի հետ համեմատւող հ. հնդկ. khārdati «կծում է» ձեւը վերցնում են *(s)ker- արմատից առանձին: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 348-349), բխեցնում է սեմական աղբիւրից՝ բերելով ասոր. xrat «հատել, ծակել, քերել, փորել», եբր. xrt «դուր, փորագրիչ», արաբ. xrt «հղկել», harrat «խառատ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարտել,
խարտածոյ,
խարտոց,
խարտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khārdati
«կծում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 348-349
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։