Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 100 բառահոդված (էջ 7/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ II (մազդ) «պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
ալբ.
májmem
«հաստանալ, գիրանալ»
սլ.
māscdan
«մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ III (բբ) «բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst
«մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa-
«հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá-
«հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus
«հարբած»
հ. անգլ.
mōs
«շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 516, սյունակ 1 Էջ 516
ՄԱՐԶԵԼ «մարզել, վարժեցնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marz-
մ. պ. marz- «շփել, տրորել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարզանք, մարզողական, մարզիկ, մարզանք, մարզարան, մանկամարզ, նորամարզ, մարմնամարզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəz-
«շոշափել, շփել, քսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282; Ջահ. ՀԼՊ 534
Տե՛ս նաեւ
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԶԻ «հորթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mozg’huo «երիտասարդ անասուն, հորթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mozg’ho-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mozg’huo (*mozg’ho-) «երիտասարդ անասուն, հորթ» արմատից: (հայ-հունական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոզամայր, մոզարած, մոզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μόσχος
«բողբոջ, ընձյուղ, երինջ, հորթ»
Մատենագիտություն
H. AG 475; Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒ (-ու, -ի, -աց) «նավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nāu «նավ»
Հաւանական է համարւում նաեւ իրանական ծագման վարկածը, մանաւանդ որ նաւազ, նաւապետ բառերը ակնյայտօրէն իրանական ծագում ունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւել, նաւորդ, նաւակ, նաւակիկ, նաւագնացք, նաւագործ, նաւակալ, նաւահանգիստ, նաւապետ, ծանրանաւել, բացանաւել, նաւամատոյց, նաւաշինարան, նաւաշինութիւն, ակնանաւա, բեռնանաւ, շոգենաւ, ռազմանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
nau
հուն.
ναύς
լատ.
nāvis
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԲՈՂ -ի, -ից «ներբող»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
*ներ-փող կազմությունից՝ փ/բ շփոթմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներբողեան, ներբողել, ներբողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐγκώμιον
«ներբող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՆ (-ի, -աց) «մի տեսակ հաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nikan
իրանական աղբյուրից՝ *nikan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկանակ, նկանակաձին, նկանախորթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 454-456; Ջահ. ՀԼՊ 536
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՔԻԼ «տերեւ, շիվ, ընձյուղ, բողբոջ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ՝ շաքլել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաքլել
Էջ 588, սյունակ 1 Էջ 588
ՇԻՇԱԿ (-ի, շշկի) (շիշակ, շիշեկ) «գառնուկ, բողբոջ, ծիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šišak
Մատենագիտություն
H. AG 273; Աճ. ՀԱԲ 519
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇ «ծառի բողբոջ, պտուղ, ճյուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šafš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536