Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 128 բառահոդված (էջ 7/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱՆՔ «բարձրաձայն (քահ-քահ) ծիծաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խախալ (արհեստական բաղադրություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kákhati
«ծիծաղում է»
հուն.
καγχαζω
լատ.
cachinnō
հ. վ. գ.
kachazzen
«բարձրաձայն ծիծաղել»
ռուս.
хохотать
«քրքջալ»
Մատենագիտություն
H. AG 455; Աճ. ՀԱԲ 316; Pok. IEW 634
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂԱԽ I (խաղաղ) «նավ, նավակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. kalak «տակալաստ»
փոխատու լեզու՝ թրք. kelek
թեեւ հնչիւնական համապատասխանութիւնը սովորական չէ (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 2, 320)։ Քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը (հմմտ. լիտվ. kėlnas «լաստ. նաւակ», kėltas «լաստ», ռուս. челн «մակոյկ, փոքր նաւակ», որոնք գալիս են *kel- «բարձ-»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kėlnas
«լաստ. նաւակ»
լիտվ.
kėltas
«լաստ»
ռուս.
челн
«մակոյկ, փոքր նաւակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՒԱՂ «ծովաժայռեր, խութեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «բարձրանալ, ցցվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (*khəl-, *khol-)) կրկնաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κολωνη, κολωνος
«բարձունք, բլուր»
լատ.
collis
«բլուր»
լատ.
columen
«գագաթ»
հ. անգլ.
hyll
անգլ.
hill
լիտվ.
kalnas
«լեռ»
լատվ.
kalva
«բլուր, գետակղզի»
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅՐ I (-ի, -ից) «բարձրաստիճան անձերի գլխարկ (թագ, փաթթոց եւ այլն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական xōδ
փոխատու լեզու՝ ավ. xaoδa-
փոխատու լեզու՝ հ. պ. xauda
փոխատու լեզու՝ պ. xōy
աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյրադիր, խոյրագործ, խոյրաբանդակ, խոյրակերպ, խոյրաբար
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄՐԻԼ «լքվել, վհատվել, տխրել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ թմրիլ բառի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմրաբարձ, ծմրդել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱՆ «լաց, ողբ, ճչոց»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն (հմմտ. կակազ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կականել, կականաբարձ, կականումն, կականաւոր, մեծակական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՆՉ (-ոյ, -ի, -ից) «բարձրաձայն լաց, կանչ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *kan- «երգել, հնչել» առանց բաղաձայնական տեղաշարժի՝ որպէս բնաձայն արմատ
բնաձայն կազմութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է անմիջապես բխեցնել հնդեւրոպական *kan- «երգել, հնչել» արմատից (առանց բաղաձայնական տեղաշարժի՝ որպէս բնաձայն արմատ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանչել, կանչիւն, կանչուկ, լալականչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԴԱԼ «ձայն արձակել, կանչել, հրաւիրել, անուանել, բարձրաձայն կարդալ, հրապարակել, կարդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ձայն բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷrdh-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷrdh- < *gʷer- «ձայն բարձրացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարդացողութիւն, կարդացութիւն, գրակարդաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gerdas
«գոչիւն, աղմուկ, լուր»
լիտվ.
gerdaut
«ասել, խօսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 549; Pok. IEW 478
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՄԱԹԵԼ «բարձրանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. g(y)m
արմատի՞ց (կա նաեւ gimāt, բայց նշանակում է «բարուր, խանձարուր»)
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՀԱԿ (-ի, -աց) (կոխակ) «կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր, կոհակաւէտ, կոհակումն, կոհականք, յոգնակոհակ, բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
kaufa
ավ.
kaofa-
մ. պ.
kōf
«լեռ»
պ.
kōha
«թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 620