Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 7/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԳԻՆ (-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ, -եաց) «մեհյան, տաճար, զոհասեղան, եկեղեցու խորան, սեղան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական bagin (?)
հմմտ. բագ- «աստուած» (< իրան.):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագնասեր, բագնապետ, բագնագիտութիւն, բագնաձեւ, բագնայարկ, յարաբագին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 373
Տե՛ս նաեւ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ I (-ի, -ից) «մաքս, հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. baž
փոխատու լեզու՝ պ. baž
ամբողջական փոխառություններ են նաեւ բաժապան, բաժապետ բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժտուն, բաժրար, բաժապան, բաժապետ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ II «մաս, հաղորդ, մասնակից, բախտ, ճակատագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. baž
հմմտ. հայ. (<իրան.) բաժ «մաքս. տուրք, հարկ», բաժանել, բաժին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժակից, բաժամիտ, անբաժ, ջրաբաժ
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼԱՓՈՒՇ «վերարկու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bālāpūš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 388
Էջ 113, սյունակ 1 Էջ 113
ԲԱԿԵՂԵԹ (-ի, -աց) (բակեղաթ, բակեղթ) «տոպրակ, պարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βακελλεθ
փոխատու լեզու՝ եբր. *bəqəla’at
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 391
Էջ 114, սյունակ 1 Էջ 114
ԲԱՂ I «կից, հար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-la-) ածանցյալ ձեւ
Բաղ-ը գործածված է հատկապես հունաբան հեղինակների երկերում որպես նախածանց՝ փադ-ին զուգահեռ: Ծագումը չի պարզված: Մնացած վարկածներն ավելի անհավանական են. 1. բաղեղն-ի եւ հնդեւրոպական *bhel-eno- (թունավոր խոտերի նշանակում) հիմքի նմանությունը պատահական է: 2. բաղ-ի եւ փադ-ի նույնացումը որպես բարբառային հնագույն տարբերակներ կասկածելի է. պատահական պետք է համարել նմանությունը բյուրք. bār «կապել» արմատի հետ, եթե նկատի առնենք, որ հայ դ-ն նախապես ձայնորդային հնչում է ունեցել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղայք, բաղել, բաղբաղայք, բաղաբաղել, բաղբաղանք, բաղբաղել, անբաղայ, անբաղայապես, անբաղապես, անբաղադայ, կողբաղ, բաղեղն, բաղել, բառեղ, բարեխ, զբաղիլ, սբաղիլ, զբաղնուլ, զբաղանք, զբաղասեր, զբաղկոտ, ընդզբաղիլ, անզբաղապես, բազմազբաղ, զբաղայեղ
Էջ 114, սյունակ 1 Էջ 114
ԲԱՂԱՆՏ «քսակ, տոպրակ, պարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βαλάντιον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 396
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂԲԱՃ «մսով կարկանդակ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 116, սյունակ 1 Էջ 116
ԲԱՅՑ «բայց, սակայն միայն», բայց ի «բացի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)e(g'h)- «բացի» բաղարկությո՞ւն
Հավանաբար կապված է բաց (բաց ի, ի բաց) ձեւի հետ, բայց հնչյունական համապատասխանութիւնը չի բացատրված։ Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *b(h)e(g'h)- «բացի» նախաձեւի հետ (բաղարկությո՞ւն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԳՆ (բանկն) «առասպել, հեքիաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խօսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōn-ō-, *bh-en-)
հայ - գերմանական զուգաբանութիւն ըստ կազմութեան. բուն *bhā- ձեւից են հայ. բայ, բան, բառ, բամ, լատ. fabula «լուր, ասելոյթ, զրոյց, պատմուածք, աւանդութիւն, հեքիաթ, առակ, հնարանք», *bh-en- ձեւից՝ հ. հնդկ. bhāṇati «խօսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկնարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. v. germ.
bannan
«հրամայել, կարգադրել, օրէնքից դուրս յայտարարել»
h. angl.
bannan
«դատի կանչել, հրամայել»
h. isl.
banna
«արգելել»