Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՈՒՐ
(-ոյ)
«օղակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āno-
«օղակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *āno-ro-)
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անրապատ,
անրափակել,
անրակ,
անդրակ,
ծանրանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anus
հ. իռլ.
ainne
«օղակ. հետանցք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 47
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՏԱՌ
(-ի, -աց, -ովք, ուշ՝ նաեւ -ից)
«անտառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deru-
«ծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sm-doru-)
բաղադրիչներից
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *sm-doru-՝ *sm- «համա» եւ *doru- (*deru) «ծառ» բաղադրիչներից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտառախիտ,
անտառակ,
անտառանալ,
անտառատուն,
տատասկանտառ,
անտառաբնակ,
անտառագեղ,
անտառազարդ,
անտառազուրկ,
անտառապահ,
անտառապան,
անտառապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dāru
«փայտ»
հուն.
δόρυ
«ծառ»
խեթ.
taru
«ծառ, փայտ»
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՑ
(-ի, -ից)
«անցում, ճանապարհ, ուղի, անցք, դիպված, նեղություն, վիժվածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant-
«առաջ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant-s)
Հմմտ. հուն. ἀντομαι «հանդիպել, դիմել» (Pok. IEW 1, 49) կամ *snt-s-, *sent- «ընթանալ, գնալ»։ Հմմտ. հայ. ընթանալ (Ջահ. ՀԼՊ 147)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անցանել,
անցունակ,
անցարան,
անցիկ,
անցութիւն,
անցնող,
անցուորիկ,
հարեւանցի,
երջանցուկ,
թափանցանց,
լուսանցոյց,
վաղանցուկ,
անանց,
զանցուցանել,
ուխտազանցութիւն,
գերազանց,
առանց,
առանցանել,
առանցք,
զառանցել,
պատուիրազանցութիւն,
յանցանել,
յանցաւոր,
յանցանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀντομαι
«հանդիպել, դիմել»
հայ.
ընթանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49;
Ջահ. ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՔԱՏ
«կարոտ, աղքատ, նվաստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ank-
«հարկադրանք, անհրաժեշտություն»
-ատ ածանցով
արմատից՝ -ատ ածանցով (հմմտ. աղքատ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքատանալ,
անքատիլ,
անքատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀνάγκη
«անհրաժեշտություն, հարկադրանք, տառապանք, կարիք, պահանջ»
կիմր.
angen
«կարիք, անհրաժեշտություն»
կոռն.
anken
«կարիք, անհրաժեշտություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՔՈՅԹ
«հանգիստ, խաղաղ, հանդարտ, ապահով, թաքուն, ծածուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kēe-
«շարժ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōi-)
եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը
հ.-ե. արմատ՝ *han+*kōi-
«հաճելիորեն հանգստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōeio-)
հնչյունական անցումը պարզ չէ
կան վերականգնման դժվարություններ։ Եթե ան-ը ժխտական է, ապա քոյթ-ը թերեւս կարելի է կապել *kēe- «շարժ(վ)ել» արմատի հետ (այս դեպքում էլ եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը)։ Եթե ան-ը ժխտական չէ, ապա անքոյթ-ը ծագմամբ կարող է համապատասխանել հանգիստ-ին, որ գալիս է *han+*kōi- (*kōeio-) «հաճելիորեն հանգստանալ» արմատից. այս դեպքում էլ հնչյունական անցումը պարզ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքութանալ,
անքոյթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 64, սյունակ 1
ԱՇԴԱՀԱԿ
(աշտահակ)
«մի ձուկ՝ վիշապաձուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. aždahāk
«aždahā»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 216
Էջ 65, սյունակ 1
ԱՊԱ
«հետո, վերջում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. apa
«հեռու, զատ»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. apa
«հեռու, զատ»
Քիչ հավանական է ենթադրել փոխառություն խեթերենից, որտեղ՝ appa «հետո, հետ, նորից»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապագայ,
ապաժաման,
ապաժամանութիւն,
ապառնի,
յապաղել,
յապաղութիւն,
անյապաղ,
ապաթարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթերեն
appa
«հետո, հետ, նորից»
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԲԱԼՍԱՍՈՆ
«բալասանի հյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὀποβάλσαμον
Մատենագիտություն
H. AG 341;
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԶՈՆԵԼ
«գոտին արձակել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀποζώννυμι
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 223) համարում է հայերեն կազմություն՝ ապ- ժխտականով եւ հուն. ζώνη «գոտի» բառով:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԺՈՅԺ
(ժոյժ-ից կարծված՝ «անտանելի, անժուժկալ»)
«(թափված) արյուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։