Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 118, սյունակ 1
ԲԱՌՆԱԼ
(կտր. բարձի)
«բարձրացնել, վրան առնել, ջնջել, վերացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhergh-
«բարձր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhrg'h-na-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhrg'h-na-` *bhrg'h-, *bherg'h- «բարձր» արմատից: հմմտ. բարձ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բառնալիք,
ամբառնալ,
դժուարամբառնալի,
համբառնալ,
բարձումն,
բարձիչ,
բարձուցանել,
բարձակրել,
բարձիթողի,
բեռնաբարձ,
մանկաբարձ,
ամբարձի,
հոգաբարձու,
ամբարձ,
ամբարձումն,
վերամբարձ,
համբարձումն,
բնաբարձ,
գերամբարձ
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 414
Տե՛ս նաեւ
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra
«բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira
«ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԶԶԱԼ
«բզզալ, բզզոց հանել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *bhei-
«մեղու»
բնաձայնական կազմություն՝ անկախ հնդեւրոպական *bhei- «մեղու» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բզէզ,
բզիզ,
բզզանի,
բզզումն,
բզզոց,
բզզիւն
Էջ 128, սյունակ 1
ԲԻԲ
(-ի, -աց)
«աչքի բիբ, ակնակապիճ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերավոր-արտահայտչական, հավանաբար, մանկական կազմություն (հմմտ. բրբ. բիբ, պիպիկ, փիփի), որ իբրեւ այդպիսին կարելի է համեմատել (ըստ Պետերսոնի) հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ», պ. bubuk «բիբ», հուն. βέμβιξ «հոլ», լիտվ. bybis, bibus «պորտ» տիպի բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբջ(ջ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«սկավառակ, գնդակ»
պ.
bubuk
«բիբ»
հուն.
βέμβιξ
«հոլ»
լիտվ.
bybis, bibus
«պորտ»
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՏ
««հաւի ոտքի ետնամատ, ճանկ, մագիլ» (թրք. «խոփի մեխ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրութիւն` հաստաբիտ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբիտ
Էջ 131, սյունակ 1
ԲԼՁ
«տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել, հորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-)
o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն
«արական սերմ»
հուն.
φαλλός
«առնանդամ»
նորվ.
böl
«կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ.
bleda, blesti bloždo, bloditi
«մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117;
Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԲ
«գորգ, օթոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bōp
«բարձ, անկողին»
փոխատու լեզու՝ բելուջ. bōp
«բարձ, անկողին»
փոխատու լեզու՝ պ. bōb
«գորգ»
Մատենագիտություն
H. AG 121;
Աճ. ՀԱԲ 459
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԼՈՃ
I
«ստերջ կենդանի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. pulūj
«անկար, առնապես անկարող»
փոխատու լեզու՝ բրբ. puluč
«անկար, առնապես անկարող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 135, սյունակ 1
ԲՈՅԼ
II
«նվազում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ուղղելի է բաց (ի բոյլ անկեալ > ի բաց անկեալ)։
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԽ
(ուշ՝ բուղխ)
«բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել,
բղխիչ,
բղխումն,
ջրաբուխ,
մշտաբուխ,
հանապազաբուխ,
հրաբուխ,
ծաղկաբուխ,
կրկնաբուխ,
յանկարծաբուխ,
յորդաբուխ,
լուսաբուխ,
գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil
«բլուր»
հ. իռլ.
bōla
«ելունդ, կուտք»
<*buhlōn
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։