Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐՈՒԱՐ
(անդրուվար, անդրվար, անդրավար, անդրուստ)
«լծված ձի կամ ջորի, մի տեսակ ձի, կառք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմուած չէ՞ անդր եւ վար բաղադրիչներից (Հացունի) (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 192)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԷԾՔ
-ից
«անեծք, նզովք, բանադրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid-
«նախատել, հանդիմանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-)
առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր,
անիծանել,
անիծել,
անիծանելի,
հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄνειδος
«նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ.
niedėti
«արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193;
Pok. IEW 760
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԹ
-ի, -ից, -ոյ
(անդ, անութ)
«անութ, թեւատակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(h)i-
«անութ, թեւատակ»
վերակազմումը հեղինակինն է
վերակազմումը հեղինակինն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անթեմ,
անթմէջ,
ընդանթական,
անութքա(յ),
անթանոց,
ընթանոց,
անթանոցիկ,
անթատակ,
անթացուպ,
ուսընդանութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
añtis
«ա...»
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԿԱՅ
«անդ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հետո արեւմտահայ տարբերակի մեջ մտած անիկա «այն, նա» դերանվանական ձեւն է՝ ԲՀ-ի «անդ» մոտավոր մեկնաբանությամբ:
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԽԹԱՆՔ
«մի տեսակ հիվանդություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
կազմված է խիթ «ցավ, վերք, հիվանդություն» բառերից՝ ան ոչ ժխտական նախածանցով:
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԿԱՆ
II
յ-ի
(անգան)
«սանդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. aggānā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՃՈՒԿ
I
«օրանգուտան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանսերեն jocko
փոխատու լեզու՝ կոնգոյերեն engeco
«ncheko»
հարմարեցված Նորայր Բյուզանդացու կողմից ըստ ֆրանսերեն jocko բառի կոնգոյերեն սկզբնաղբյուր engeco (բուն՝ ncheko) ձեւի:
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՈՒՐ
(-ոյ)
«օղակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āno-
«օղակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *āno-ro-)
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անրապատ,
անրափակել,
անրակ,
անդրակ,
ծանրանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anus
հ. իռլ.
ainne
«օղակ. հետանցք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 47
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՍԱԼ
«խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'-
«հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'-
«հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական,
չանսացութիւն,
չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՑ
(-ի, -ից)
«անցում, ճանապարհ, ուղի, անցք, դիպված, նեղություն, վիժվածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant-
«առաջ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant-s)
Հմմտ. հուն. ἀντομαι «հանդիպել, դիմել» (Pok. IEW 1, 49) կամ *snt-s-, *sent- «ընթանալ, գնալ»։ Հմմտ. հայ. ընթանալ (Ջահ. ՀԼՊ 147)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անցանել,
անցունակ,
անցարան,
անցիկ,
անցութիւն,
անցնող,
անցուորիկ,
հարեւանցի,
երջանցուկ,
թափանցանց,
լուսանցոյց,
վաղանցուկ,
անանց,
զանցուցանել,
ուխտազանցութիւն,
գերազանց,
առանց,
առանցանել,
առանցք,
զառանցել,
պատուիրազանցութիւն,
յանցանել,
յանցաւոր,
յանցանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀντομαι
«հանդիպել, դիմել»
հայ.
ընթանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49;
Ջահ. ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։