Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան,
ժամանց,
ժամագործ,
ժամացոյց,
ժամասացութիւն,
ժամասէր,
ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 281, սյունակ 1
ԺԵՐԺԱՐԺՈՂ
(ժեր(ա)շարժող)
«անշարժական»
Ստուգաբանություն ()
Առաջացել է «ժիր, շարժող» հոդվածի միացումից՝ ժիր-ի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 374
Էջ 283, սյունակ 1
ԻԲԱԼԻ
(ԲՀ)
«ողբալի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. ōbēb
«ողբալի, ողբ»
Ըստ Հ. Ամալյանի (ԲՀ 375) եբր. ōbēb «ողբալի, ողբ» բառի աղավաղված ձեւն է
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԷՐՈԹ
(իերոթ)
««մորթ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. jor
«մորթ»
Ըստ Հ. Ամալյանի՝ եբր. jor «մորթ» բառից:
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԷՆ
«այս»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ այլ ձեռագրերում կա իմն այս, այլ իմենայս, իմէն այս ձեւերով՝ «իմաստանալնարս» մեկնութեամբ.
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 376
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԶՈՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ոյ)
«լեզու (երկու իմաստով էլ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dnģ'huā-
«լեզու»
նախաձեւերի խառնուրդով
հ.-ե. արմատ՝ *leiģ'h-
«լիզել»
նախաձեւերի խառնուրդով
առաջինի համար հմմտ. հ. հնդկ. jihvā, ավ. hizvā, հ. լատ. dingua, լատ. lingua, հ. իռլ. teng, գոթ. tuggo
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեզուային,
բանձրալեզու,
լեզուանի,
երկլեզու,
լեզուանութիւն,
նորալեզուաբան,
լեզուատ,
լեզուաբանութիւն,
լեզուակ,
լեզուագէտ,
լեզուագար,
լեզուագիտութիւն,
լեզուագարիլ,
լեզուագիտական,
միալեզու,
երեքլեզուեան,
բազմալեզու,
երկլեզուեան,
բոցալեզու,
զառնալեզու,
ծանրալեզու,
համալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jihvā
ավ.
hizvā
հ. լատ.
dingua
լատ.
lingua
հ. իռլ.
teng
գոթ.
tuggo
Մատենագիտություն
H. AG 452;
Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅԾ
(լոյծ «քանդում, քակում, արձակում»)
«լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leug-
«կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել,
լուծումն,
լուծութիւն,
լուծանք,
անլոյծ,
դժուարալոյծ,
զատելոյծ,
անդամալոյծ,
դիւրալոյծ,
անլուծակի,
լուծողական,
լուծարք,
անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti
«կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan
«քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti
«կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏՔ
«անդամալծկում, ջղաձգութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerd-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lord-sk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lord-sk- ` *lerd- «ծռել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գաել.
lurc
«կաղ ոտք»
գաել.
lorcach, lurcach
«կաղ»
<*lord-sk
հուն.
λορδός
«կթուած»
հ. վ. գ.
lerz, lurc
«ձախ»
հ. անգլ.
lort
«ծուռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՄԱԼԱՒՆ
(խամալուն)
««մի բույս» (լատ. chamaeleon)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. xamālyun
փոխատու լեզու՝ հուն. χαμαιλέων
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 323
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԹ
II
«պղինձ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կաթսայ բառի կրճատ ձեւը՝ դարձած գիտաբառ։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 383
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։