Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 39, սյունակ 1
ԱՂՏ
I
«կեղտ, ընկերք, խարամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ld-
«փտել, նեխել, հոտել»
Բաղադրութիւններ՝ աղտեղի, աղտղել, աղտեղանալ, աղտանալ, աղտահանք, աղտեղութիւն, աղտել (աղտեալ «նեխած, ապականված»)։ Հնչյունապես անհավանական է համեմատությունը...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղտեղի,
աղտղել,
աղտեղանալ,
աղտանալ,
աղտահանք,
աղտեղութիւն,
աղտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
oltar
«կեղտի կտոր»
հ. իռլ.
ylda
«նեխահոտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 305
Էջ 40, սյունակ 1
ԱՂՏ
II
(-ի, -ից)
««աղ, աղահանք, աղոտ վայր» (տեղանուններում եւ բաղադրություններում)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal-
«աղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sald-)
*sal- + -d- ածական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղտաղտ,
աղտաղտուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
salt
«աղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 136
Էջ 40, սյունակ 1
ԱՂՁ
(-ի, -ից)
«կարիք, պահանջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«քաղցած. վատ (?)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *l(k)-sk', *el-k-)
այստեղից է աղցիկփեղց (ախցիփեղց) կրկնավոր ձեւը։ Հավանաբար *el- արմատի ածականով ձեւ է նաեւ *el-g-ը, որից՝ աղկաղկ «թշվառ, աղքատ», եւ *lugk-ը, որից համարվում է աղքատ բառը, թեեւ ավելի հարմար է այն միացնել աղձ ձեւի հետ եւ բխեցնել *ln արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղձաւոր,
աղձատրութիւն,
աղձատապէս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
álkti
«քաղցած լինել»
լիտվ.
alkanas
«քաղցած»
հ. սլ.
alŭkati
«քաղցել, քաղցած լինել»
չեխ.
lakati
«պահանջ ունենալ»
ռուս. (հ. սլ.)
алкать
«ցանկանալ, ծարավել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 137
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃՈՒԿ
«երանք, գայլք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pog-
«մարմնի մաս»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəgio-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *pəgio-` մարմնի մաս նշանակող *pog- արմատից (հմմտ. հ. հնդկ. *pājasya, ռուս. паз «աճուկ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճուկագեղձ,
աճուկային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*pājasya
ռուս.
паз
«աճուկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱԼ
(ամանալ, ուշ՝ ամարել)
«լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«ջուր քաշել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման,
խնկաման,
գինեման,
ոտնաման,
ամանեղեն,
աղաման,
կաթնաման,
շաքարաման,
թանաքաման,
գրչաման,
թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άμη
«դույլ»
հուն.
άμίς
«գիշերաման»
հ. իռլ.
sem
«բուրս թափել»
լիտվ.
sémti
«հեղուկ քաշել, լցնել»
ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146;
Pok. IEW 35;
H. AG 416;
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱՉԵԼ
«ամաչել, ամոթ զգալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mē-
«փափագել, տենչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-mətiō-)
-t ածականով (ածանցով)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *o-mətiō- ` *mē- «փափագել, տենչալ» արմատի հետ՝ -t ածականով (ածանցով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամաչկոտ,
անամաչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μασμάω
«հուզվել, խիստ ցանկանալ, տենչալ, փափագել»
հուն.
μαί
«ձգտում է»
Հեսիքիոս
հուն.
ματεύω
«ձգտել, փնտրել»
լիտվ.
maturs
«շրջահայաց»
լատվ.
matit
«զգալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՍԻԿ
««մշկահոտ տանձ» (բբ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ)
(ամպար, համբար)
«ամբար, շտեմարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. (h)anbār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համբարել,
համբարանոց,
ամբարապետ,
ջրամբար,
համբարակալ,
համբարածու,
համբարական,
համբարան,
խոտահամբար,
յոգնահամբար
Մատենագիտություն
H. AG 95, 178;
Աճ. ՀԱԲ 149
Տե՛ս նաեւ
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐՀԱՒԱՃ
(-ի, -ից)
(ամպարհաւաճ, ամբարահաւաճ)
«ամբարտավան, գոռոզ, մեծամիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, թեեւ բուն աղբյուրը չի ճշտված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբարհաւաճութիւն,
ամբարհաւաճումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ամբարիշտ
հայ.
ամբարտաւան
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԵՀԻ
-եաց
(ամահի)
«անզուսպ, կատաղի, անկիրթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբիւրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեհամուղ,
ամեհաբար,
ամեհութիւն,
ամահութիւն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։