Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 7 / 466
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԿԱՆՋ-Ք
(ականջներ) (ունկն բառի հոգնակին՝ հին երկակից)
«ականջներ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
Հավանաբար բնիկ հնդեւրոպական, բայց ճիշտ ձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականջալուր,
ականջատ,
ականջամուտ,
մեծականջ,
մկնականջ,
ականջեմ,
սականջեմ,
սկանջ(ն)ել,
շականջանամ,
շականջանեմ,
ականջախոտ,
ականջուկ,
ակնտակ,
ակնետուկ
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԿԱՍՏԱՆ
«ապաստան. ապահովություն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *pǝg-
«մարմնամասի անվանում»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōg-)
հետագա վերաիմաստավորմամբ
Կազմված է այլուստ անծանոթ *ակ արմատից՝ իրանական ծագման -ստան ածանցով։ Եթե հայկական կազմություն է, ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական *pǝg- (*pōg-) մարմնամասի անվանումից՝ հետագա վերաիմաստավորմամբ։
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԱՍ
III
(գ-ակատ «փոքր»)
«սակավ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *eg-
«կարիք, պակասություն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *əg-)
-ատ ածանցով
արմատից՝ -ատ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
egeō «կարիք ունենալ, զուրկ լինել»
հ. իսլ.
ekla «կարիք»
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԱՏՍ
(-ի, -ից)
«ակոս, վարի ժամանակ խոփի առաջացրած երկարավուն փոս»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս փոխառություն որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզվից՝ *ag- «քշել, տանել» (հայ. ած-) արմատից, որտեղից՝ խեթ. aggala, հ. հուն. αὖλαξ «ակոս»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակասաբեկ,
ակասաձեւ,
ակասաձիգ,
ակասել,
ակասախոտ
Նոր՝
ակոսատր
ակոսատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
aggala
հ. հուն.
αὖλαξ «ակոս»
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԱՊԹԱԶԻԿ
«մի տեսակ փուշ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ ստացվել է հուն. ἀκανθαλευκη-ի ականթաղիկ (-է) տառադարձության աղավաղումից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿՆ
(հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ)
«աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-)
ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-)
երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել,
յականել,
զականել,
ականողիք,
ականատես,
ականաւոր,
ականի,
միականի,
ակնհար,
ակնածու,
ակնահաճոյ,
ակնակայիճ,
ակնարկել,
ակնդի,
ակնիտ,
ակնկոր,
զիջակն,
խայտակն,
կորակնել,
չարակն,
ակնկալութիւն,
անակնկալ,
ակնահաւատ,
ակնանմամ,
ականոց,
ականատ,
ակնատ,
աղբերակն,
ակնաղբիւր,
ականակապ,
ականակերպ,
ականակիտ,
ակնագործ,
ականագոյն,
ոսկեակն
Նոր՝
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak (սեռ.)
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413;
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՈՒԹ
(բրբ. «փոքր թոնիր»)
«վառարան, օջախ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *egnis- / *ognis- «կրակ» նախաձեւի հետ:
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՈՒՄԻՏ
(ակիմիտ)
«կրոնավորական մի կարգ»
(կրոն.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ακοιμητος
Մատենագիտություն
H. AG 339;
Աճ. ՀԱԲ 110
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՈՒՌ
«գիհի սովորական, ձխնի»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՏՈՆ
«կտտկենի, բանբրվենի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ακτέος
Աղբյուր՝ հուն. ακτεα
արհեստական՝ նորակերտում. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 111) «մեկնում է «մի տեսակ ծառի ծաղիկ» առանց հուն. աղբյուրը նշելու»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։