Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bun
փոխատու լեզու՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԴ(-)
(բուրդ, -ոյ)
«մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh-
«կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել,
բրդոն,
ջարդ(ու)բուրդ,
բրդեայ,
բրդեղէն,
բրդագործութիւն,
բրդ(ա)գզել,
բրդեղ,
բրդոտ,
բրդոտել,
բուրդիկ,
բրդալի,
բրդաճանճ,
բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bardhaka
«կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն.
πέρθω, πορθέω
«քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ.
bard
«եզր»
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԴԱՍՏԻՂԱԼԻՆՈՍ
(բուրդամուլալինոս)
«մի տեսակ գինի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հունարեն բառակապակցության՝ արաբերեն տառադարձության աղավաղված ձեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԳԱՇ
(գարգաշ)
«ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs-
«զարշանք, զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-)
կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ,
գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
զարշ
ավ.
gǝrǝhma
«հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ.
gersta
«գրգռել, հուզել»
գ.
garstig
«զարշելի, զզվելի»
լիտվ.
grasùs
«սպառնալի. տհաճ»
լիտվ.
grisùs
«ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԵԼ
«ծածկել, թաքցնել, պահել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պահել, ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul- կամ *uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- կամ *uol- *uel- արմատից, որ կարելի է առանձնացնել *uer «պահել, ծածկել» արմատի կողքին որպես տարբերակ: Յ. Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 116, 1) հ. հնդկ. բառը բերվում է *uar- «պահել, ծածկել» արմատի տակ, բայց հայերենը եւ թերեւս հին հնդկերենը (որտեղ հ.-ե. *l-ի *r- արտացոլումը սովորական է, իսկ *r-ի l- արտացոլումը հազվադեպ) ցույց են տալիս *uer-ի կողքին *uel- ձեւի հնարավորություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) բխեցնում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala
«ներփորվածք, փակ տարածություն, այր»
ավ.
vara-
«շրջափակված տեղ, ցանկապատված տեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 116, 1;
Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԹ
(գիթ-)
«սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՅՌ
I
(գառ, գեռ, գոռ), -ի, -ից
«ցեխ, տիղմ, աղբ, կեղտ, փսխուք, փսխունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer-
«ջուր, անձրեւ, գետ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ursii- (*uerio-))
Արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայռիլ,
գառալիր,
գայռ(ան)ոց,
գեռաթաթախ,
զգայռ(-ի),
զգառ,
զգեռ,
զգայռն,
զգառիլ,
զգայռութիւն,
զգայռումն,
անզգայռել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
var, vari
«ջուր»
ավ.
var-
«անձրեւ»
ալբ.
hur-dhe
«ջրափոս, ճահիճ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
լատ.
urina
«մեզ»
հ. իռլ.
vari
«հեղուկ, ջուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 80;
Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՆ
I
-ի, -ից
«ծեծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhen-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷhon-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանալից,
գանահար,
գանել,
չարագան,
չարագանեալ,
զանգանակ,
զգանեալ,
գանակոծ,
գանակոծել,
գանակոծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghaná
«բիր, կոպալ»
հուն.
θείνω
«խփել»
հուն.
φόνος
«սպանություն»
խեթ.
kuen
«խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 514
Տե՛ս նաեւ
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՁ
I
(-ու, -ի, -ից)
«դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ganza-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել,
գանձագին,
գանձարան,
գանձապահ,
գանձակողոպուտ,
գանձահատ,
գանձալից,
գանձապետ,
բազմագանձ,
մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 517;
Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇ
(-ի, -ից)
«զզվելի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghrs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարշիլ,
գարշանալ,
գարշութիւն,
գարշելի,
գարշատեսիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
grasus
«սպառնալիք, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
մ. իռլ.
goirt
«դառն»
<*ghorstis
մ. վ. գ.
gaest
գ.
garstig
«զարշելի պիղծ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 445;
Աճ. ՀԱԲ 523
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։