Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 262, սյունակ 1
ԹԵԶԱՆ
-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց
«գործվածքի լայնքի թել, հագուստի երկար թեւ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *stegh-
«ծակել»
կողմնակի *-gh-ով տարբերակ
կապ ունենա հնդեւրոպական *stegh- «ծակել» արմատի հետ որպես կողմնակի *-gh-ով տարբերակից ծագած ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեզ(ա)նիք,
թեզանատ,
թեզանաւոր,
թեզանեայ,
ոսկեթեզան
Էջ 262, սյունակ 1
Էջ 262, սյունակ 1
ԹԵԹԵՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ)
«թեթեւ, ոչ ծանր, փոքրակշիռ, դյուրին, հեշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կրկնաւոր ձեւ՝ *թեւ արմատից, որ թերեւս նոյնն է թեւ «թեւ» բառի հետ (սա ունի նաեւ «թռիչք» իմաստը. հմմտ. թե-ւել «թռչել», այսինքն՝ թե-թեւ «թռչող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեթեւանալ,
թեթեւանդամ,
թեթեւութիւն,
թեթեւամիտ,
թեթեւագին,
թեթեւաթեւ,
թեթեւահաւատ,
թեթեւախելք
Նոր՝
թեթեւահոգի, թեթեւ-սօլիկ, թեթեւօրէն
թեթեւահոգի, թեթեւ-սօլիկ, թեթեւօրէն
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵԼ
I
(-ոյ)
«թել, դերձան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«գործել, հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tek-lo-)
Այստեղ է նաեւ թելուկ բուսանունը, եթե այն չի կապուած թալ, թաղթ, թայլ բառերի հետ։ Ըստ Աճառեանի, հայերէնից են փոխառուած պրսկ. tēla «առասան» եւ թրք. tel «թել, լար, առասան» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեթել,
թելադիր,
թելադրեմ,
թելադրութիւն
Նոր՝
անթել, թելաւոր, մետաքսաթել, մետաղաթել, հեռագրաթել, թելանման, թելուկ
անթել, թելաւոր, մետաքսաթել, մետաղաթել, հեռագրաթել, թելանման, թելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
an-dax
«թել»
հ. վ. գերմ.
that
«պատրույգ, քուղ, թել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 169-170
Տե՛ս նաեւ
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵԿՆ
(հին *թէկն), -ան, -ունք, -անց
«մեջք, թիկունք, կռնակ, հետնակողմ, հետնի կողմ, օգնութիւն (փխբ.)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teigu-
«ուս, թեւ, ազդր (°)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *toigu-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիկնեղ,
թիկնաւէտ,
թիկնապահ,
թիկն(ան)ոց,
թիկնաթոռ,
թիկնեթեկին,
կիսաթիկնոց,
միջնաթիկունք
Նոր՝
թեկնածու, թեկնածութիւն, թիկնոցաւոր
թեկնածու, թեկնածութիւն, թիկնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կելտ.
*toibos
«կողմ»
(հ. իռլ. tōeb, tab)
ռուս.
стегно
«ազդր, զիստ»
(°)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 170;
Pok. IEW 1018
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵՂԻ
«ծփի, կնձնի պտուղ, մոծակածառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pteliā-
«ծառանուն»
Կասկածելի են աւելի լայն համեմատութիւնները, որ բերում է Աճառեանը, ՀԱԲ 2, 171 (հ.-ե. *tel- ծառանիւթ արմատ, որ այժմ չի առանձնացւում)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πτελέα
«համանունը»
(եթե հայերէնը հին փոխառութիւն չէ հունարէնից)
լատ.
tilia
«լորի»
թերեւս
Մատենագիտություն
Pok. IEW 847;
ՀԱԲ 171
Էջ 264, սյունակ 1
ԹԵՐԵՔ
«եթե երբեւէ»
Ստուգաբանություն
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՐԹ
«թերթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
ձեւից
հմմտ. թեր արմատի տակ բերուած օրինակները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թերթել,
(յ)եթերթ,
երկթերթի,
բազմաթերթութիւն
Նոր՝
թերթիկ, թերթօն
թերթիկ, թերթօն
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՔԵԼ
«կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել
Նոր՝
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179;
Pok. IEW 1058
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵ
(հին` թէ)
«եթե, թե, որ, մի՞թե, արդյոք, քանզի, որ, որովհետեւ, որպէսզի»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեեւ,
թեթո(ք),
թէպէտ,
միթե
Նոր՝
թեական, թեկուզ, թեութիւն
թեական, թեկուզ, թեութիւն
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։