Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 69 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԼԻՆԶ (խողինջ, կողինջ, կուղինջ) «ուռուցք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qulinj
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃ (խունջ) «խրտվիլակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud- «նետել, հալածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khudio-) *k>*kh անցումով
այս նույն *(s)keu- արմատի *-k աճականով ձեւից է ծագում հ. վ. գ. sciuhen, գ. scheuchen «վախեցնել» բայը. (խրտվիլակ-ը նշանակում է «խրտնեցնող, վախեցնող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուճիճ, խունջիճ, խնջակ, խունջակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. cōdati «քշում է, ստիպում է»
հ. հնդկ. skundatē «շտապում է»
հ. վ. գ. hossen, hotzen «արագ վազել»
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՄԲ -ի, -ից «հավաք, բազմություն, խումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *keu-p- «կոյտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-m-p-) *keu- «ծռել, թեքել» հիմքից
Ձեւով աւելի մօտ են նոյն արմատից կազմուած *kumb(h)-ից ծագող ձեւերը, բայց դրանք ունեն «աման» իմաստը: Կասկածելի է նաեւ *kem- «սեղմել» արմատից ծագելու վարկածը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խմբել, աշխարհախումբ, համախումբ, միախումբ, ամենախումբ, աղբախումբ, տանախումբ, մեծախումբ, բազմախումբ, երամախմբել, խմբանկար, խմբապետ, խմբագրութիւն, խմբագրական, խմբագրատուն, խմբագրապետ, խմբագրել, խմբերգ, արձանախումբ, զօրախումբ, նաւախումբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ. cuan «բազմութիւն, կոյտ» (<*koup-nā-)
լիտվ. kaũras «կոյտ»
հուն. κωμος «բազմութիւն»
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՉԼԻԿ հգն. -եր ««խաղողի ուռ» (ողկույզներով եւ տերեւներով հանդերձ)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ թուրք. -lik (թերեւս) «ածանց»
թուրքերենից փոխառված -lik ածանցով կազմություն:
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԻՉ «խոխոռոց»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռչակ, խրճակ, խռչափող, խռչոտիլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՒՆՁԱՆՆ (-ունք) «սրնքոսկր, ողնք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, ծռել» արմատի հետ:
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՉԱԿՆ «սրնքոսկր, ողնք»
Ստուգաբանություն
Շփոթության արդյունք՝ փոխանակ խունջանն:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՊ- «խռռալը»
Բնաձայն
Բաղադրություններ՝ խոպոտ, խոպող: Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոպոտ, խոպող
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՏՈՒՄ (ըստ ոմանց՝ խոտումն «ուռուցք») «ադամախնձոր, խոչափողի ցցված մասը»
Ստուգաբանություն (՞)
Կապ ունի՞ բրբ. խոճիկ (կոճիկ) բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԻՂ (բրբ. խստուտ, խստոռ, խտիկ) «գրգիռ, մարմաջ, խտղտանք, խուտուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k"ed- «խայթել, ծակել, սրել, մղել, խթանել, դրդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k"hēdilo-) ՞
Արմատը թերեւս պատկերավոր-բնաձայնական բնույթ ունի, եւ նման ձեւեր տարածված են նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտղտել, խտղտանք, խտղտումն, խտղտելի, խստողումն, խստողտիլ, խստողոտել, ակնախստիղ, ակնախստիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ. hvot «մղում, խթանում, դրդում»
հ. վ. գ. (h)wezzen «գրգռել, բորբոքել, սրել»
ֆինն. kutittaa «խտղտել, խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 140
Տե՛ս նաեւ