Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 69 / 454
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆՁ
I
(բունձ)
«հողակոշտ, գուղձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheng'h-
«հաստ, խիտ, գեր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhong'h-/*bheng'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարեբունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bahu «շատ, հարուստ, առատ, խիտ»
հուն.
παλος «հաստ, խիտ, կոշտ»
հ. հոլ.
bingz «կույտ»
նիդերլ.
bonk «գունդ, գուղձ, կույտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆՁ
II
(բունձ)
«բութ, զուլ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhonio-
«խփել, վիրավորել»
իմաստի անցման համար՝ հմմտ. *bhau-/*bhu- «խփել» արմատից՝ *bhu-t->բութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
banta- «հիվանդ, տկար»
գոթ.
banja «հարված, վերք»
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՇՏ
(-ոյ)
«միջափամփուշտ, պալար, ուռուցք, բշտիկ, պղպջակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *beu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-)
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարբուշտ,
փաղարբուշտ,
փալարբուշտ,
բշտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյն, բոյլ (*bh-ով)
հուն.
φοα «բշտիկ, ցան» (*bh-ով)
հայ.
պոյտն (*b-ով)
հուն.
βύβα, βονβῶν «աճուկ, աճուկային ուռուցք» (*b-ով)
լիտվ.
bubsėti
մ. ն. գ.
bulbeln «պղպջալ, պղպջակներ արձակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՌՆ
I
(-ռին, -ռունք, -ռանց)
«ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել,
բռնարար,
բռնագոյն,
բռնադատել,
բռնազբօսել,
բռնակալ,
բռնանալ,
բռնաշունչ,
բռնատոր,
բռնի,
բռնցի,
ըմբռնել,
լիաբուռն,
հաստաբուռն
Նոր՝
բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m «ձեռք»
հուն.
φωρ «գող»
լատ.
fur «գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՌՆ
II
«բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurni- «բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն.
φυρμός «իրարանցում»
ալբ.
burme «լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՍ
«բեղմնակի, ձու»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունի հնդեւրոպական *bheu- «աճել» արմատի հետ, որտեղից՝ բոյս (*bhuk- > բուս)
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՍՄԱՆԱՅ
«երեսներ»
(ԲՀ)
Անստույգ
Աղավաղված եւ անստույգ բառ, որ հանդիպում է բուսացան, բուսուցան, բուսանա, բաւսանա, բուսանանա ձեւերով, ընդ որում նույն բառարանում «երեսներ» («երեսք») բացատրությամբ կա նաեւ բնելոյ բառը
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՏ
I
(բութ)
«ուտելիք, կերակուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhug-
«վայելել»
*u-ից հետո քմայնացած *g-ի (*g'-ի) *g'>տ անցման համար
հմմտ. *trəg-> արատ (արած-ել), *bhrg'uo- > բարտի եւ նույնիսկ *g'əlou- «տալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բտել,
բտկան,
բտոց,
խոտաբուտ,
խոզաբուտ,
ընդաբուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյժ (բուժ)
հ. հնդ.
bhoga «վայելում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԳՆ
(-գան, -գունք, -գանց)
«բուրգ, աշտարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ուրարտ. burgana
(ավելի քիչ հավանական է)
-ն-ի պատճառով ավելի քիչ հավանական է աղբյուր համարել ասոր. burga-ն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրգաձեւ,
բրգանման
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 432;
H. AG 392;
Աճ. ՀԱԲ 488
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։