Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված · Էջ 69 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈԿ (-ոյ) (լուկ «հազիվ», լուր «իսկոյն եւեթ») «զուրկ, զերծ, ազատ, պարզ, հասարակ, մերկ, աղքատ, միայնակ, միայն, սոսկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg- «թոյլ, մեղկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *logo-) «ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
«ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոկարար, լոկիմ, լոկաւոր, լոկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ληγώ «դադարեցնել»
հուն. λαγασσαι «բաց թողնել» (ըստ Հեսիք.)
լատ. laxus «արձակ. ընդարձակ»
մ. ն. գերմ. lak «թոյլ, արձակ»
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՂ II «գլան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
*lel- արմատից, որից՝ լող «լող, լողալը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողել, ղողան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՂՈՌԻԱՍ (լաւդատիաս) «ապրանքագին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. λογάριασις
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՅԾ (լոյծ «քանդում, քակում, արձակում») «լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leug- «կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել, լուծումն, լուծութիւն, լուծանք, անլոյծ, դժուարալոյծ, զատելոյծ, անդամալոյծ, դիւրալոյծ, անլուծակի
Նոր՝
լուծողական, լուծարք, անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rujáti «կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ. tolūcan «քայքայել, կործանել»
լիտվ. laučti «կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686; Ջահ. ՀԼՊ 136; Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՏԻԿԱՐԵԼ (դատիկարել) «շատախօսել, լեզուանի լինել» (ԲՀ)
Անստույգ
ձեռագրական շատ տարբերակներով
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՏՈՒ (լուրտ «իժ») «լորտու (կենդանի՝ սողուն)»
Անստույգ
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 298) ստուգաբանօրէն կապուած է լորձն բառի հետ (որպէս «լորձնոտ»)։ Բայց հնարաւոր է կապը նաեւ լորտ «ծոյլ, թոյլ, հոգնած» բառի հետ՝ -ու ածանցով. հմմտ. բրբ. լորտուկ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բրբ. լորտմձուկ «մի խխունջ»
բրբ. լորտուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՏՔ «անդամալծկում, ջղաձգութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerd- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lord-sk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lord-sk- ` *lerd- «ծռել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գաել. lurc «կաղ ոտք»
գաել. lorcach, lurcach «կաղ» (<*lord-sk)
հուն. λορδός «կթուած»
հ. վ. գ. lerz, lurc «ձախ»
հ. անգլ. lort «ծուռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒԾ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց, -ից) «լուծ, կշեռքի թե, Կշիռ կենդանակերպ, զոյգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ieu- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *iugo-)
բաղարկված լուծանել բայի արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լծել, լծակ, լծակից, լծակռիւ, լծակցութիւն, լծաբարձ, լծընկեց, լծկան, լծորդ, եզնալուծ, ծանրալուծ, միալուծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. yugá
հուն. ζυγόν
լատ. jugam
խեթ. iuga «լուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 301; Pok. IEW 509
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՌ (-ի, -աց) «լուռ, անխոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klus-ri-) «լսող-լուռ» զարգացմամբ
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լռել, լռելեայն, լռասէր, լռութիւն, լռուն, լռիկ, լռակացութիւն
Նոր՝
լռակեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հայ. hljōt «ունկնդրում, հանդարտություն, լռություն»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 302; Pok. IEW 606
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՍԱՆ (-ունք) «լուսան (կենդանի)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավոր(ել)» (անմիջական նախաձեւ՝ *louk-) արմատին զուգահեռ
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λυγξ
հ. վ. գ. luhs
լիտվ. lúšis
ռուս. рысь «լուսան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303; Pok. IEW 690