Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 69 / 400
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂԳԵՂ
II
(գեղաւ(ն) «երգ, գեղգեղանք»)
«գեղգեղում, դայլայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel-
«ձայն արձակել, կանչել»
բնաձայնական արմատ
հ.-ե. *gh-ի անցմամբ գ-ի, ինչպես գեղձ բառում. այլուր *ghe-ն տալիս է ջե-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղգեղել,
գեղգեղանք,
գեղգեղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χελιδών «ծիծեռնակ»
հ. հոլ.
gjalla «հնչել»
հ. անգլ.
giellen «գոչել»
հ. իսլ.
gala «գոչել, երգել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
I
«բաղեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
աճականով
այստեղից են նաեւ գաղձն, գալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձի
Մատենագիտություն
H. AG 433;
Աճ. ՀԱԲ 534
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
II
«մարմնի գեղձ»
(բժշկ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h-
«գեղձ»
*ghe-ի դիմաց գե-ն (փոխանակ ջե) բացատրվում է տարնմանությամբ՝ ձ վերջնաձայնի պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձային,
գեղձ(ա)տապ,
գեղձախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gelënys «գեղձ»
ռուս.
железа «գեղձ»
Մատենագիտություն
H. AG 433;
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
III
«իղձ, փափագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«ցանկանալ, ընտրել»
-ձ- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձիլ,
գեղձումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vara «ցանկություն, ցանկության առարկա»
ավ., հ. պ.
var «ցանկանալ, ընտրել»
լատ.
volō «ցանկանալ»
գոթ.
wiljan «ցանկանալ»
հ. վ. գ.
wellan «ցանկանալ»
հուն.
έλδομαι «տենչալ, փափագել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՄՆ
(-ման)
«բուրդ, գեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel(ə)-
«մազ, բուրդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uelmn-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղմնաւոր,
գեղմնաբարձ,
գեղմնաւետ
Նոր՝
ոսկեգեղմ(ն)
ոսկեգեղմ(ն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ūrnā- «բուրդ»
ավ.
varənā- «բուրդ»
հուն.
ληνος «բուրդ»
գոթ.
wulla «բուրդ»
լատվ.
vilna «բուրդ, գեղմ»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«գետ, մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedo-
«խոնավացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au(e)-, -ed-, -er-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետաքար,
գետավէժ,
գետափն,
գետաքար,
գետեզր,
գետամէջք,
գետառ,
գետմոխս,
խեցգետին,
ձիագետին,
միջագետք
Նոր՝
գետաբերան, գետափնեայ
գետաբերան, գետափնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ύδωρ
փռյուգ.
βεδυ
գոթ.
wato
հ. սլ.
voda «ջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏԻՆ
(-ոյ, աւք)
«գետին, հողի մակերես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedeno-
«հող, գետին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ued-)
արմատից
(չկա Pok. IEW-ում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետնաբերդ,
գետնագնաց,
գետնակոշ,
գետնահարց,
գետնաձայն,
գետնաշարժ,
գետնառիւծ,
գետնաչափ,
գետնատարած,
գետնատուն,
գետնափոր,
գետնել,
զգետնել,
դաշտագետին,
մարգագետին,
փշագետին,
գետնայարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ούδας «գետին, հողի մակերես»
հուն.
έδαφος «հիմք, հող, գետին»
խեթ.
utne «երկիր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 155, 198
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի
Նոր՝
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω «բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ից)
«գերան, մարդակ, մի օդերեւոյթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«լաստենի. գերան. ձող»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā- *uer(ն)nā-)
հիմքից։ (հայ-ալբանա-կելտական զուգաբանութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանալից,
գերանալիր,
գերանակիր,
գերանաձեւ,
գերանանալ,
բազմագերան,
բնագերան,
մայրագերան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
verrε «լաստենի»
բրետ.
gwern «կայմ. լաստենի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 540;
Pok. IEW 1169
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՆԴԻ
«գերանդի, մանգաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā-)
եթե կապ ունի գերան (*uerŝnā-) բառի կամ *uer- «պտտել, ծռել» արմատի հետ (հմմտ. հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն») (՞) (ըստ Պետերսոնի)։ քիչ հաւանական է բխեցումը *uer- «պատռել, ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանդազէն,
գերանդաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vrnta- «կոթ. ցողուն»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։