Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 68/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԹ I (-ի, -ից) «մաղթանք. աղոթք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ml-dh- «աղոթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ml-th-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղթել, մաղթանք, մաղթութիւն, մաղթակից, բարեմաղթել, բարեմաղթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
maldyti
«աղաչել»
խեթ.
maldi
«աղոթել, ուխտել»
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՄ «տատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mam(m)a (անմիջական նախաձեւ՝ *mā) բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mam(m)a նախաձեւից, որ ունի նաեւ ոչ կրկնավոր *mā ձեւը եւ բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամխոտայ, նախամամ, երկմամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mām(ā,-i)
«մայր»
հուն.
μάμμη
«մայր, տատ»
լատ.
mamma
«ստինք, մայր»
լիտվ.
māmā
«մայր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 604; ՀԱԲ 242
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԳԱՂ (մանկաղ) «մանգաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. mag-gəlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանգաղակ, մանգաղաձեւ, մանգաղամատն
Մատենագիտություն
H. AG 311; Աճ. ՀԱԲ 251
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԵԱԿ «վզնոց, նավահանգիստ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μανιάκης
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանեկաձեւ, մանեկաւոր, քառամանեակ
Մատենագիտություն
H. AG 363; Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԻ (ԲՀ՝ մանկիտիս «խաղաղություն») «տի կամ խաղաղություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ ԲՀ-ի հրատարակչի, մանկիտիս-ը հավանաբար կազմված է մանուկ եւ տի բառերից, բայց կարող է լինել նաեւ մանկտի-ի աղավաղված ձեւը, բայց անհասկանալի է «խաղաղութիւն» բացատրությունը:
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԻՊԵՍ «Հռոմի հանրակացարանների վերակացուները»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μαγχιπες
փոխատու լեզու՝ լատ. manceps
Բերված է որպես օտար բառ՝ հուն. μαγχιπες (<լատ. manceps) հգն. ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒԿ (-ան, -ունք) «նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-) *-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ, մանլուկ, մանլտի, մանկանալ, մանկամարդ, մանկամայր, մանկաբարձ, մանկաբարոյ, մանկապէս, մանկակորուստ, գեղեցկամանուկ, մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ» ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272; Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒՇԱԿ (-ի, -աց) (մանիշակ, մանեմշակ) «մանուշակ (ծաղիկ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. vanafsak
փոխատու լեզու՝ ասոր. maniškā
այստեղից մանիշկա ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիշակագոյն, մանուշակաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 191, 311; Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ III (բբ) «բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst
«մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa-
«հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá-
«հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus
«հարբած»
հ. անգլ.
mōs
«շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՎԻՃ «ալիքաձեւ զարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. mavj «ալիք»
Բաղադրութիւն՝ մարգարտամավիճ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարգարտամավիճ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 265