Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 807 բառահոդված (էջ 68/81)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 641, սյունակ 1 Էջ 641
ՊՈՃ I (ուշ` -ոյ) «պոչ, առնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bouokio- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-)
Համատիպ *pek- արմատից է հ. հնդկ. pūććha- «պոչ» բառը, որը Լագարդից սկսած համեմատվել է հայ. պոչ բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պոչազգեստ, պոչատ, պոչաւոր, անպոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bucca
«թուշ»
շվեդ.
puk
«ուռուցք, պալար»
հ. հնդկ.
pūććha-
«պոչ» via *pek- արմատի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՌՍՏԵԼ (պռզտել) «կնճռոտել, կիտել (հոնքերը), արհամարհել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
կազմված է պռ- արմատից՝ -ստ բայածանցով
Էջ 647, սյունակ 1 Էջ 647
ՊՐՏՈՒ -ոյ «պրտու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. burti (burdi)
փոխատու լեզու՝ պրս. bardi
Աճառյանը կասկածելի է համարում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պրտուամած, պրտուեայ, պրտուեղէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 116
Էջ 649, սյունակ 1 Էջ 649
ՋԱԽԵԼ (ջաղխել) «խփել, ջախջախել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
մի կողմից՝ խեթ. zah(h)- «խփել», zahhāi- «ճակատամարտ» եւ, մյուս կողմից, վրաց. jah «խփել», ճան. jax «մրճահարել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջախջախ, ջախջախել, ջա(ղ)խումն, ջախջախանք, անջաղխաջախ, ջանջախել, ջանջխել, ջնջխել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
zah(h)-
«խփել»
խեթ.
zahhāi-
«ճակատամարտ»
վրաց.
jah
«խփել»
ճան.
jax
«մրճահարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 320; Աճ. ՀԱԲ 119
Էջ 649, սյունակ 1 Էջ 649
ՋԱՄԲ «կերակուր, ուտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gembh «կծել»
Համընկնում է հնդեւրոպական *gembh «կծել» արմատից ծագող հ. հնդկ. jambhatē «ատամներով բռնում է» բայի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջամբել, ջամբակեր, կաթնաջամբ, օձաջամբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jambhatē
«ատամներով բռնում է»
Էջ 651, սյունակ 1 Էջ 651
ՋԱՏԱԳՈՎ (ուշ՝ -ի, -ից) «պաշտպան, ջատագով, ամբաստանող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *jātagōw
փոխատու լեզու՝ մ. պ. yāta(k)gōw
իրանական աղբիւրից՝ *jātagōw. հմմտ. մ. պ. yāta(k)gōw (agōw-ի համար հմմտ. հայ. գով):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջատագովութիւն, ջատագովել, ջատագովական
Մատենագիտություն
H. AG 232; Աճ. ՀԱԲ 124
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
ՋԻՆՋ «ջինջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhen- «խփել, ծեծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guheniō)
որից նաեւ ջին, գան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջնջել, ջնջան, անջինջ, բնաջինջ, դժուարաջինջ, սաստկաջինջ, մաքրաջնջել, սրբաջինջ, արմատաջինջ, համայնաջինջ, համաջինջ, անջնջելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θείνω
«խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128; Pok. IEW 402
Տե՛ս նաեւ
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
-ՋՈՒՆՋ «ջնջում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ջնջել բայի արմատի հետագա սխալ վերականգնումը՝ փոխանակ ջինջ-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համաջունջ, անջունջ, սրբաջունջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՎ (ջոպ) «ծիլ, ընձյուղ, կեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iou- «երիտասարդ»
հ.-ե. արմատ՝ *ieu- «կապել»
*iou- *ieu- «երիտասարդ» եւ *ieu- «կապել» (՞) արմատների համընկնումով։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 131) բխեցնում է *yeuo- «հացահատիկ, հատկապես գարի» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջովանալ, հաստաջով, քառասնաջով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 656, սյունակ 1 Էջ 656
ՌԱՍՏ «Վիշապ համաստեղության գլուխը» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ras «գլուխ»
-տ ածականով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142