Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 68 / 200
Էջ 268, սյունակ 1
ԹԼԻՓ
«եզերք, երիզ, շրջերիզ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» արմատի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՂՔԻ
(թղկենի, թղկի, թխկի, թխկենի, ղղքի, տխկի)
«մի ծառ՝ բիձիխի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«աճել, կանաչել»
*tāl-ի կողքին
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
*dhāl-ի կողքին
եթե նախնականը ղղքի ձեւն է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թայլ (առաջին դեպքում)
հայ.
թաղթ (առաջին դեպքում)
հայ.
դեղձ (երկրորդ դեպքում)
հայ.
դեղին (երկրորդ դեպքում)
հայ.
դալար (երկրորդ դեպքում)
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՄԲՈՒԼ
(թամբուլ)
«պղպեղանման հնդկական մի բույս՝ բետել»
(բուսաբանություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. tanbūl < հնդկ. tāmbūla
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՄԻՐ
(թմբիր, թմուր)
«թմրած»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«շփոթված, թմրած»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tēmiro-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *tēmiro-` *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թմրիլ,
թմրեցուցիչ,
թմ(բ)րություն,
թմ(բ)րական,
թմբաղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
գ.
damisch «խլացած, թմրած»
ռուս.
томить «տանջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1063
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՆՁԿԱԼ
(թնծկալ)
«վնգստալ, կաղկանձել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ten
«բնաձայնական»
Եթե բնաձայնական նոր կազմություն չէ, ապա թերեւս կապված է հնդեւրոպական *(s)ten բնաձայնական արմատի հետ, որտեղից` հայ. թնալ, թն(կ)թն(կ)ալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնծկթալ,
թնծկտոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՆՁՈՒԿ
I
«խճճված, խառնված (մազ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tenghio-)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
«սեղմվել, խստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tenkio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *tenghio- կամ *tenkio-` *tengh- «ձգել, լարել» կամ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնձկռիլ,
թնձկել,
թնձկահան,
թնձկանալ,
թնձկռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թանձր ((*tengh>))
հ. իռլ.
pungr «ծանր»
թոխ. Ա
tänk «խանգարել»
թոխ. Բ
tank «խանգարել»
թոխ.
tanakti, tanc «սեղմվում է, խստանում է» ((*tenk>))
լիտ.
tankùs «խիտ»
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՇՈՒԱՌ
(չուառ), -ի, -աց
«թշուառ, խեղճ, ողորմելի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պարթեւերեն dušfarr (dušfrr)
(հավանաբար)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, հավանաբար պարթեւերենից` պարթ. dušfarr (dušfrr). պարթեւական ձեւը երկուսի մոտ էլ չկա, այլ Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշուառանալ,
չուառանալ,
թշուառություն,
չուառություն,
թշուառաբան,
երեքթշուառեան,
չուառական
Մատենագիտություն
H. AG 154;
Աճ. ՀԱԲ 192;
Ջահ. ՊԲՀ 183
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՂ-
«թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ,
թողութիւն,
թողարան,
անթող,
հարութող,
կնաթող,
կարգաթող,
դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tolayat «բարձրացնում է, կշռում է»
հուն.
ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ.
tol «կամք»
գոթ.
pulan «կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB
täl «բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060;
Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՄԻՆԱՆ
«շար»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Կեղծ բառ, որ ստեղծվել է ԲՀ-ի թոմին բառի անշարժ մեկնության թոմին-անշար գրությամբ՝ թոմին բառի եւ անշար(ժ)-ի ան-ի միացմամբ։
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՄՆ
(թոմին (սեռ. ՞) «անշարժ»)
«թույլ, մեղկ, լքված»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատի հետ. հմմտ. հ. հնդկ. támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում», հայ. թմիր. բնիկ հայկական ձեւը պետք...
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։