Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 68 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 153, սյունակ 1 Էջ 153
ԳԱՒՏԻ (ուշ՝ գօտի) «գոտի, երկնքի գոտի, ծիածան, ծիրանի գոտի, լեռնաշղթա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh- «հյուսել, գործել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uābh-)
հ.-ե. արմատ՝ *dē- «կապել»
արմատներից (*«հիւսակապ»)։ -*dē-ի համար հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 608, կամ *uād'nō- (*ueg'- «հիւսել, գործել»)> գաւ-տ-ի (Աղայան, ԲՍՀ 49)։ g'>տ անցման համար հմմտ. *bhrgiio-> բարտի, եւ լ-ի յաւելման համար՝ հմմտ. մա-ւ-տ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւտիածու, գաւտեմարտիկ, գաւտեպինդ, գաւտեկռիւ, գաւտելոյծ, գաւտեւոր, գաւտեած, ընդգաւտել, հաւագաւտի, շրջագաւտի, քաջագաւտի, գաւտեյած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608; ԲՍՀ 49
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԳՈՒԵԼ «փայփայել, շոյել, մեծարել, պատվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghou- «ուշադիր լինել, ընդունել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գգուեցուցանել, գգուանք, գգուիչ, գգուողական, գգում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. faveō «նպաստել, բարեհաճ լինել»
հ. հոլ. gā «ուշադիր լինել, հոգալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԴԱԿ -ի, -աց (՞) (գտակ, քդակ) «գլխարկ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրան. *goudak
Աղբյուր՝ իրան. goud «ծածկել»
որտեղից նաեւ՝ վրաց., ճան., մեգր. kudi, այլեւ՝ հայ. գուտի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գտակակարոց
Նոր՝
գդակագործ, գդակակար, գդակավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 529-530; Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԵԼ (գէլ «ծուռ») «ոլորված, պիրկ, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uelu- «պտտել, որորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գելուլ, գելանիլ, գելումն, գելոց, գելարան, գելակի, գելաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ειλύω «փաթաթել, ծածկել»
լատ. volvō «ոլորել, գլորել»
լատ. volumen «ոլորք, գալար»
հ. հնդկ. valati «պտտվում է»
հ. հնդկ. valaya «շրջան»
հ. հնդկ. valitá «շրջված, ծռած»
ռուս. вал «ալիք, պատնեշ»
ռուս. валять «թավալել»
ռուս. валить «գլորել»
Մատենագիտություն
H. AG 433, 435; Աճ. ՀԱԲ 530-531; Pok. IEW 1140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ I (գիղ-) «գլորվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլել, գլաթաւալ, գլումն, գլան, գլոր, գլորել, գլորակում, գլորումն, գլտոր, գլտորել, մղտագիլ, թաւալագլոր, խաղագլոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԵՀ II (գիհ) «ոչխարի հոտ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գհուկ, գվուկ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԵՀԵՆ -ի, ուշ՝ -ից, -ոյ (գեեան «հնոց») «դժոխք, դժոխքի հնոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. gēī-hinnōm
Աղբյուր՝ հուն. γέεννα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեհենաբորբոք, գեհենազարդ, գեհենաժառանգ, գեհենահոտ, գեհենակից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂ (-ոյ) ««գեղեցկություն, գեղատեսություն» (ԲՀ՝ «տեսակ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «տեսնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uelo-)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «ճնշել, սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueleniio-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղագոյն, գեղանի, գեղեցիկ, գեղեցկագոյն, գեղեցկանալ, տգեղ, տգեղանալ, աշնգեղ, անգեղեաց, լանջագեղ, կանաչագեղ, հասակագեղ, մարմնագեղ, մեծագեղ, գանգրագեղ, լուսագեղ
Նոր՝
գեղագիր, գեղագրութիւն, գեղագրական, գեղադիր, գեղատեսակ, գեղագէտ, գեղագիտութիւն, գեղարուեստ, գեղարուեստագէտ, գեղարուեստական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. voltus, vultus «տեսք»
հուն. ειλη, ιλη «խումբ, խմբակցություն, ընկերակցություն»
կիմր. gweled «տեսնել»
ռուս. бал «բազմություն, կույտ»
բրետ. gwelet «տեսք»
հնդկ. varga- «ջոկատ, խումբ»
գոթ. wlits «դեմք, կերպարանք»
լատ. valgu, volgus, vulgus «ժողովուրդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԱԶԱՍՏ (գելազաստ) «արու ձի, հովատակ»
Անստույգ (թերեւս)
բարդութիւն՝ գել- (գեղ-) (գելուլ) եւ ազատ բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԱՐԴՆ (գեղարդն) «մեծ նիզակ»
Անստույգ
Կազմված է գեղ- եւ արդն (տե՛ս) բաղադրիչներից
Տե՛ս նաեւ