Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 68 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՊԱՒԵԼ (ապաւել) «հապավել, կրճատել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական apa (թերեւս) «հեռու»
ծագում է իրանական աղբյուրից՝ apa «հեռու» տարրը պարունակող ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յապաւանք, յապաւումն
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒԴ (-ի, -ից) (յօդ, օդ) «հոդ, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *audh-)
Կազմուած է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *audh- նախաձեւից՝ *au- «հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւդել, յաւդուած, յաւդակապ, յաւդապատ, բարեյաւդ, գեղեցկայաւդութիւն, կապարայաւդ, բազմայաւդ, զաւդել, զաւդուած, զաւդած, զաւդամանել, յօդացաւ, յօդուածագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aũtas «ոտքի փաթաթան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 75; Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՄՈ «յեմո ընկնիլ «գործի անցնել» (եթե ոչ «ստացվածքից զրկվել») կապակցությունում»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ արաբ. amr (հավանաբար) «գործ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂԻ «հղի, հղիության մեջ գտնվող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել / լի» (անմիջական նախաձեւ՝ *plē-)
հ.-ե. արմատ՝ *po-lo- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou-)
երկու հնարավոր ստուգաբանությամբ. 1. h.-ե. *pel- «թափել, լցնել», *plē- «լի»։ ... 2. h.-ե. *po-lo-, *pou- «փոքր» ձեւից: Եթե ճիշտ է յղփանալ-ի ստուգաբանությունը, ապա ավելի հավանական է առաջին տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղութիւն, յղանալ, յղենալ, յղեկիր, յղացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. լի
հուն. πώλος «մտրուկ, քուռակ, աղջիկ»
գոթ. fula
հ. իսլ. foli «մտրուկ, քուռակ»
ուլ —
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 400-401; Pok. IEW 840-841
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅՍ «հույս, ակնկալություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peu- «հուսալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ, յուսալից, յուսակորոյս, յուսահատ, անյոյս, մեծայոյս, բարեյոյս, դիւրայոյս, չյուսալի, նորայուսատու, յուսահատված, յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՇԿԱՊԱՐԻԿ -ի, -աց (վշկապարի) «հուշկապարիկ (առասպելական էակ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. vušk «էշ»
Աղբյուր՝ մ. պ. parik
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարիկ
Մատենագիտություն
H. AG 199; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՃԱԿ «սակր, տապար, կացին»
Անստույգ
Ուղղելի է ճկռովն, ճկոտ (տե՛ս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 424
Տե՛ս նաեւ
Էջ 562, սյունակ 1 Էջ 562
ՆԱՊԱՍՏԱԿ (-ի, -աց) (լապաստակ, ալապագստրակ) «նապաստակ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն՝ նապաստակակեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նապաստակակեր
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԱՐԴ (-ի, -ից, նաեւ -աց) (նիարդ, նեարդ, նարդ, ներտ) «նեարդ, ներվ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sneurt-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sneurt-` *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեարդապատ, նեարդատեսակ
Նոր՝
նեարդային, նեարդայնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. snāvan «կապ, լար»
աւ. snāvarə «լար ջիղ»
հուն. νευρά «պարան, լար. նեարդ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 438
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԻՔ «վարք» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Եթե հնից եկող բառ է, ապա լավ զուգահեռ ունի սլավոնական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. nraw «բարք»
Տե՛ս նաեւ