Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 68 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԼ ««բաց կապոյտ» (ոչ` «մի տեսակ ձուկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhēl-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhēl-` *bhel- «փայլուն, սպիտակ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. blau
անգլ. blue
լեհ. բրբ. białawy «կապոյտ»
հայ. բալ «աղոտ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 47; Ջահ. ՀԼՊ 115, 160
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԾ (-ի, -ից, -աց) «մաշկի արատ, նշան, կեղտ. բշտիկ, արատ, պակասութիւն, վէճ, վէճի նիւթ, կեղտոտ, պիղծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheid- «ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhidio- (կամ *bhid-s-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhidio- (կամ *bhid-s-)` *bheid- «ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բծել, բծկան, բծկանութիւն, բծամիտ, բծաւոր, անբիծ, ամբիծ, անբծութիւն, ամբծութիւն, բազմաբիծ, խժբիծ, խժբժել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhinádmi «ճեղքում եմ, պոկում եմ, կոտրում եմ»
հ. հնդկ. bhidā «խզում, խզուածք, ճեղք, պատռուածք»
հ. հնդկ. bhidyā «քայքայում»
լատ. findō «ճեղքել»
լատ. fissam fissūra «ճեղք»
գոթ. beitan «կծել»
հ. վ. գերմ. bizzo, bizza «կտոր, սեպ»
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԼՍ «կամարի միջնաբար (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-k'- «գերան, տախտակ»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *bhel-k'- «գերան, տախտակ» արմատի հետ (*bhēlkh (՞)> բիղխ):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451
Տե՛ս նաեւ
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻՐ (-ի, -աց, ուշ` -ոյ) «փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել, բրածեծ, բրատուր, բրածոյ, բրիչ, բրագոռ, բրաքարի, գետնաբիր, երկրաբիր, հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φιτρός «գերան»
հ. հոլ. bїail
հ. վ. գ. bi(h)al «տապար, կացին»
գ. Bille «բրիչ. տապար, կացին»
ռուս. бич «մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117; Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԻՒԶԱՆԴԱՐՏ «քերականութեան մեկնութիւն»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ։
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԻՒՐ (բեր) (-ու, -ոյ (°), ուշ՝ -ի, -ից) «տասը հազար, շատ, բազմաթիւ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bēvar
Աղբյուր՝ մանhp. պհլ. bivr
Աղբյուր՝ օս. bewrā
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բիւրազգի, բիւրապատիկ, բիւրատոր, բազմաթիւ
Մատենագիտություն
H. AG 121; Աճ. ՀԱԲ 453
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԱՅԹ «դատական ինքնապաշտպանութիւն» (իրավաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. plaid
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլայթել
Մատենագիտություն
H. AG 390; Աճ. ՀԱԲ 454
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԻԹ ««կլոր փափուկ հաց, ականջի բլթակ, լեարդի ծայրի մաս, չորացրած թուզ» (բրբ. «թխուածք», «փոքրիկ ուռուցք, բշտիկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhli-t- կամ *bhlē-) -t ածանցանով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhli-t- կամ *bhlē- (-t ածանցանով) *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլթակ, բլթենի, բլթեն, բլթել, բլթիլ, բլթուշաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. bleine «բշտիկ»
դան. blegn(e) «այտուցք, ուռուցք»
անգլ. bloat (blaiton) «ուռչել»
լատվ. bli-tu, blēdu «հաստանալ»
հուն. φλιδάω «ուռչել» (<*bhlē-)
հ. շվեդ. bloemma «մորթաբշտիկ»
հ. վ. գերմ. blāt(t)ara «բշտիկ»
հ. անգլ. bladara «բշտիկ, փուչիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՇԱՆԱԼ «աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ, բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ. bala «դժգոյն»
ռուս. бельмо «աչքի փառ»
մ. վ. գ. blas «դժգոյն, գունատ»
գ. blals «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՈՒՐ -ոյ (ուշ՝ -ի, -ից, -եր) «բլուր, բարձունք» (աշխարհագրական)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի, բլրածեւ, բլրակ, բլրակերպ, հողաբլուր, անտառաբլուր, հանդիպաբլուր
Նոր՝
բլրակաձեւ, բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. bāl «բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ. bali «բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455