Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 807 բառահոդված (էջ 67/81)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 624, սյունակ 1 Էջ 624
ՊԱՏԱՍԽԱՆԻ (ուշ՝ պատասխան), -ոյ, -եաց «պատասխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pat(i)saxvan
իրանական աղբիւրից՝ *pat(i)saxvan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատասխանատուութիւն, պատասխանութիւն, պատասխանել, անպատասխանատու, անհամապատասխան, համապատասխան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
passox (pswx)
մ. պ.
passavx
պ.
pāsuχ
Մատենագիտություն
H. AG 223; Աճ. ՀԱԲ 36; Ջահ. ՀԼՊ 540
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԷՏ (-ի, -աց) (պարետ) «պարետ, վերակացու, տեսուչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *upa-δet
δet-ι համար հմմտ. հայ. (<իրան.) դէտ։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐԿԵՇՏ (-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աց) «պարկեշտ, համեստ, մաքուր, անարատ, չափավոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարկեշտություն, պարկեշտաբան, պարկեշտագեղ, պարկեշտական, անպարկեշտ
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՈՑԱՃ «ժողովակետող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 66) համարում է պարառոցելի-ի սխալագրությունը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏԱՍԻԼ «հոգնել, թուլանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. par-tas
իրանական աղբիւրից՝ par-tas (tas-ի համար հմմտ. օս. tasyn «ծռել»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
tasyn
«ծռել» tas-ի համար
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 384
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԱՒԴՐԻԼ «ձգվել, համեստանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՏ (-ի, -աց) «պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն, պիտանի, մարդապետ, պիտանութիւն, հայրապետ, պիտոյ, քահանայապետ, պիտակ, հազարապետ, պիտակութիւն, դահճապետ, պիտառ, գաւառապետ, պիտառել, տիեզերապետ, պիտի, պետական, ումպետ, պետականացնել, յումպետս, խմբապետ, յուպետ, հանրապետութիւն, զինչպետ, մեծապետական, զինչպիտութիւն, նահանգապետ, թեպետ, որպետ, չպետք, չպիտոյ, համապիտան, անպիտան, սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229; Ջահ. ՀԼՊ 542; Աճ. ՀԱԲ 74; Աճ. ՀԱԲ 79; Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՂԾ (-ոյ) (պեղծ, պխղծ, պխծ) «պիղծ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է պղտ-որ արմատի հետ, ինչպես պարծ-ը հ-պարտ-ի։ Աճառյանը համարում է հայերենից փոխառված վրացերեն pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» բառերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղծել, պղծաբան, պղծալից, պղծաշուրթն, եղծապիղծ, մկնապիղծ, չարապիղծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pilci/bilci
«անմաքուր, պիղծ» ըստ Աճառյանի՝ փոխառություն հայերենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆՉ (պինջ) «պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ, պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Էջ 639, սյունակ 1 Էջ 639
ՊՂԵՐԳ «ծույլ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հազիվ թե կարելի լինի համեմատել հուն. βληχρος «թույլ, դանդաղահոս» բառի հետ, որի ծագումը նույնպես հավաստի չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղերգանալ, պղերգիլ, պղերգություն, պղերգաբար, պղերգագույն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βληχρος
«թույլ, դանդաղահոս»