Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 67 / 454
ԲՈՅՆ
-ոյ
«թռչնի բույն, որջ, հյուղակ, խրճիթ, ծակ, խորշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել, լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունիկ,
բունել,
բունանալ,
բունաւորիլ,
բունկեն,
մեղուաբոյն,
ուղղաբոյն,
սաղմարբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bun «հովվական հյուղակ»
իլլիր.
Βουννος «տեղանուն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 147
ԲՈՅՍ
-ոյ
«բույս, զարմ, սերունդ, ծնունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhou-ko-)
Աճառյանը -ս-ն համարում է ածանցական, մինչդեռ *u-ից առաջ *k-ն դառնում է ս։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսանիլ,
բուսաբեր,
բուսարձակ,
բուսուկ,
ընդաբոյս,
մոլաբոյս,
ընդվայրաբոյս,
մայրաբուսակ,
ինքնաբոյս,
բնաբոյս,
բարեբոյս,
առատաբոյս,
խոտաբոյս,
բուսարան,
բուսաբանական,
բուսաբանութիւն,
բուսականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φυτόν «բույս, բողբոջ, զավակ, սերունդ»
ռուս.
билье «բույս»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 470
ԲՈՅՍԲՈՒՍԻԼ
««խառնակվել, խռովվել» (՞)»
Անստույգ (՞)
եթե կապ չունի բոյս բառի հետ, ապա թերեւս պետք է ուղղել, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 476), խոյսխուսիլ։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 476
ԲՈՇՆԱԿ
«գազարանման մի բոյս` singidium»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
ԲՈՌ
(-ոյ)
«իշամեղու, արու մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բզզալ, ղղզալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor- (+-ն))
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- (+-ն) *bher- «բզզալ, ղղզալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոռեղ,
բոռեխ,
բոռեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bam-bhara «մեղու»
հ. հնդկ.
bambharali «ճանճ»
հուն.
πεμ-φρη-δών «բոռ, իշամեղու»
սերբախորվ.
bümber «բոռ, իշամեղու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
ԲՈՍՈՐ
-այ
«արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βοσόρ < եբր. bāsərā) (քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ,
բոսորած,
բոսորակայլակ,
բոսորային,
բոսորատիպ,
բոսորերանգեան,
բոսորագեղ,
բոսորագոյն,
բոսորաներկ,
բոսորավառ,
բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
ԲՈՎ
-ոյ, ու, ուզ` -է, -աց
«հնոց, քուրայ, բուրվառ, ձուլում, մետաղահալում, մետաղահանք, (փխբ.) փորձ, քննութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhē/bhō-
«տաքացնել, բովել, խորովել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhō-th-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhō-th-` *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բովել,
բովերէլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ
bāen «շոգեխաշել, խորովել»
հ. վ. գ
bähen «շոգեխաշել, խորովել»
հուն.
φώφω «խորովել, տապակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Տե՛ս նաեւ
ԲՈՐ
«բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
Աղբյուր՝ սողդ. βr'wk'
(թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ,
բորոտութիւն,
բորոտիլ,
բորոտանալ,
բորութիւն,
քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati «կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω «ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō «ծակել»
լատ.
feriō «խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt «սրորել» (իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
ԲՈՐԲ
«այրում, բորբոքում, եռում, եռանդ. հորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«հուզվել, բորբոքվել, եռալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bho-bhro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոք,
բորբոքել,
բորբոքախառն,
խաւարաբորբ,
յորդաբորբ,
լուսաբորբ,
հրաբորբոք,
կայծակնաբորբոք,
ջահաբորբոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhrati «շարժվում է, ցնցվում է թայտում է»
լատ.
ferveo «եռալ, եփել»
հայ.
բուռն «սաստիկ» (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։