Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 67 / 200
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՐՈՒՆԱԿ
(թերաննակ) (ԲՀ)
««հանճարեղ» կամ «հոգեւոր» (այլն` էրունակ «իմաստուն» կամ «հզոր», իրունօղ «իմաստուն»)»
Անստույգ (թերեւս)
բառ, որը թերեւս բաղադրուած է -ունակ (-անող) բաղադրիչով
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՒ
I
(-ոյ)
«թեւ, լողակ, բազուկ, ղեկ, թռիչք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pteuo-)
որտեղից հայ. թեր, թերթ, թիռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեւակ,
թեւակից,
թեւակոխել,
թեւակուռ,
թեւակցիլ,
թեւահանել,
թեւարկել,
թեւել,
թեւճակ,
թեւաթեւ,
թեւանալ,
արագաթեւ,
լայնաթեւ,
մաշկաթեւ,
մեծաթեւ,
երկթեւեան,
երեքթեւեան
Նոր՝
թեւաթափ, թեւահարել, թեւանցուկ, թեւաւորել
թեւաթափ, թեւահարել, թեւանցուկ, թեւաւորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
para-pavant «հեռաթիռ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՒ
II
«մի (փսխեցնող) դեղ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՓ
(-ոյ)
«թեփ, բարակ կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)/p(h)-
«սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tephu-)
բխեցումը հնդեւրոպական *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» արմատից` *tephu > թեփ. Այս ստուգաբանութեամբ թափ եւ թեփ արմատները ստուգաբանօրեն կապուած են, բայց իմաստով հեռու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեփուկ,
թեփոտ,
թեփոտել,
թեփակեր
Նոր՝
թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիգ.
stapul «ատամնածայր»
հ. հնդկ.
stabd/a «ամուր, պինդ»
հ. իսլ.
stapi «բարձր սեպաժայռ»
հ. վ. գ.
stambal «կտոր, բեկոր»
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԷՅ
(նոր բառ)
«թեյ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հարավ. չին. tē
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեյաման,
թեյասեղան,
թեյավաճառ,
թեյավաճառանոց,
թեյատուն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180-181
Տե՛ս նաեւ
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԻԶ
(-ի, -աց)
«թիզ, թզաչափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *steigh-
«քայլել, ելնել, բարձրանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tighiā-)
*tigh- (երկրորդական ձեւ)
որտեղից՝ *st(o)igho-, *stigh-tā- «ճանապարհ, ուղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թզեան,
թզաչափ,
թզաչափաբար,
թզուկ,
թզահասակ,
երեքթզեան,
իննըթզեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στιξ, -χος, στοσχος «շարք, կարգ»
հ. իռլ.
teiht «գնալը, ընթացք»
հ. վ. գ.
stig «արահետ, աստիճան»
հ. վ. գ.
steg «կամրջակ, ուղիղ գիծ»
լատվ.
stiga «արահետ»
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԻԹԵՂՆ
(-թղան, -թղունք)
(թեթեղն)
«թիթեղ, բարակ թերթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տարածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ptei-ptelon-)
Կրկնաւոր կազմութիւն
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 185) բխեցնում է նոյն աղբիւրից, ինչ թիռ, թեր, այսինքն՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից: Pokorny-ն (IEW 1, 1061) կասկածով բխեցնում է հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիթեղնակապ
Նոր՝
թիթեղագործ, թիթեղանման, թիթեղապատ, թիթեղեայ
թիթեղագործ, թիթեղանման, թիթեղապատ, թիթեղեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πεχαλόν «թերթ, թիթեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 185;
Pokorny IEW 1061
Տե՛ս նաեւ
Էջ 267, սյունակ 1
ԹԻԹԵՌՆ
(-թռան, -թռունք, -թռունք, -թռանց)
(թիթեղն)
«թիթեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
Կրկնաւոր կազմութիւն
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ *pter- ձեւից (հմմտ. թիթեղն)՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիթեռնիկ,
թիթեռնաձեւ,
թիթեռնազգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թիռ
հայ.
թեր
Էջ 267, սյունակ 1
ԹԻՒ
(-ոյ)
«թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu-
«ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել,
թուիք,
թուելիք,
թուական,
տոհմաթիւ,
բազմաթիւ,
մարդաթիւ,
մեծաթիւ,
եղբայրաթիւ,
քոյրաթիւ,
երկթուեան
Նոր՝
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tuvas «ուժեղ, հզոր»
պրուս.
tūlan «շատ»
գոթ.
pūsundi
ռուս.
тысяча «հազար»
ուրարտ.
atibi «բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 268, սյունակ 1
ԹԻՒՐ
(-ի, -աց)
(հին՝ թեւր, ուշ՝ թոյր)
«թյուր, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
(անմիջական նախաձեւ՝ *tēk-ro)
որտեղից թեբել: (կասկածելի է հնչյունական առումով)։ Քիչ հավաստի է համեմատությունը *steu-p/b/bh- «հրել» արմատից ծագող այնպիսի բառերի հետ, ինչպիսիք են լատ. stuprum, կիմր. ystum (*steub(h)-ma)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիւրել,
թիւրութիւն,
թիւրաշուրթն,
թիւրահաւատ,
թիւրածնունդ,
խեղաթիւր,
բազմաթիւր,
եղեռնաթիւր,
թիւրատեսութիւն,
թիւրիմացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
stuprum «ամոթ, խայտառակություն, այլասերում»
կիմր.
ystum «ծռում, շրջադարձ, թեքում» ((*steub(h)-ma))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1058
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։