Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 67 / 400
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՐԻ
«հացազգի մի բոյս՝ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«դուրս գալ, բուսնել. քիստ ունենալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghārūā- (՞))
արմատից
միւս լեզուներն ունեն զանազան աճականներով ձեւեր, եւ հայերենն իր ձեւով կանգնած է առանձնակի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարեղէն,
գարեդիւթ,
գարեհատ,
գարեհաց,
գարեջուր,
գարըմբեց
Նոր՝
գարեջրագործ, գարեջրատուն
գարեջրագործ, գարեջրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κρι, κριθη-
ալբ.
drith(ë)
լատ.
hordeum
հ. վ. գ.
gersta
Մատենագիտություն
H. AG 432;
Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇ
(-ի, -ից)
«զզվելի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghrs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարշիլ,
գարշանալ,
գարշութիւն,
գարշելի,
գարշատեսիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
grasus «սպառնալիք, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
մ. իռլ.
goirt «դառն» (<*ghorstis)
մ. վ. գ.
gaest
գ.
garstig «զարշելի պիղծ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 445;
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇԱՊԱՐ
(-ի, -աց)
«կրունկ, ոտքի հետք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
պար-ը ծագում է *padh(a)- «ոտք» ձեւից (Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183): Կասկածելի է Փերիխանյանի կողմից գարշ-ի բխեցումը garš-<հ.-ե. *ghrs- արմատից՝ գարշապար «կոշտ (մաս ոտքի)» մեկնությամբ (Периханян, МЭСДЯ 42-43):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղագարշապար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 183;
Периханян, МЭСДЯ 42-43
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՈՒՆ
(-նան, -այնոյ)
«գարուն, գարնան եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uesr-
«գարուն»
(*uesr- > գեհար > գահար > գար) համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը
համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը (հմմտ. աշուն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարունաբեր,
գարնային,
գարնանալ,
գարնանաբեր,
գարնանամուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իրան.
vasar
ն. պ.
bahār
հուն.
εαρ
լատ.
vēr
հ. իռլ.
var «գարուն»
լիտվ.
vasarà, vasara «ամառ»
Մատենագիտություն
H. AG 432;
Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՒԱԶԱՆ
(-ի, -աց)
«անասուն քշելու փայտ, ծեծելու փայտ, ծեծ, հարված, ցուպ, գավազան, ճյուղ, ոստ, ցեղ, զարմ, տոհմաբանական ցուցակ, բեմ, ծիածանի գունաշերտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gavāzan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւազանակիր,
գաւազանաբոյխ,
գաւազանահերձ,
գաւազանահմայութիւն,
գաւազանաձեւ,
գաւազանաւոր,
գաւազանել,
գաւազաներգութիւն,
գաւազանագիրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
gavza
պ.
gāvzana
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՒԱԿ
(-ի, -աց)
«կենդանու (հատկապես ձիու) հետնամաս»
Փոխառություն (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu-
«թեքել, ծռել»
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս)
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից (<հնդեւր. *gāu- «թեքել, ծռել» (?) արմատից. հմմտ. վրաց., քուրջ. gawa պարսկերենից՝ վերջին k-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gawa (պարսկերենից)
քուրջ.
gawa (պարսկերենից)
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒԱՌ
«տարածամաս՝ նահանգ, նահանգամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ghēu-
«հորանջել, լայն բանալ, լայն բացվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghāu-)
որ միացւում է *ghēu- «հորանջել, լայն բանալ, լայն բացւել» արմատի հետ (Pok. IEW 1, 449), բայց պէտք է առանձնացնել որպէս հայ-գերմանական զուգաբանութիւն (հմմտ. հ. վ. գ. gawi «երկիր, երկրամաս»)։ Անհաւանական է բխեցումը կովկասեան աղբիւրից՝ վրաց. gawari «տեսակ, ցեղ, ընտանիք»։ Անհաւանական է կապը նաեւ աւ. Gawe երկրանւան հետ, եթէ սա հնդեւրոպական յիշեալ արմատից չէ։ Որեւէ կապ ունի՞ արդեօք հայ. բառի հետ մ. պ. pargavār «շրջապատ, կողմ» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւառակ,
գաւառական,
գաւառակողմն,
գաւառակոյտ,
գաւառապետ,
գաւառապետութիւն,
բարձրագաւառ,
բնագաւառ,
չարագաւառեայ,
վերնագաւառ
Նոր՝
ծայրագաւառ, գաւառաբարբառ, գաւառաբանութիւն
ծայրագաւառ, գաւառաբարբառ, գաւառաբանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
gawi «երկիր, երկրամաս»
վրաց.
gawari «տեսակ, ցեղ, ընտանիք» (անհավանական է)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 449;
Աճ. ՀԱԲ 527
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒԻԹ
(-ի, -ից, -աց)
«բակ, նախասենեակ, փարախ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վայրագաւիթ,
սրովբէագաւիթ
Նոր՝
նախագաւիթ, Նորագաւիթ
նախագաւիթ, Նորագաւիթ
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒՀԱՐԿԱՆ
«փող, շեփոր»
(երաժշտական գործիք)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. gāv (gāvdum)
«շեփոր»
Բարդ բառ՝ պ. gāv (gāvdum) «շեփոր»-ի կրճատմամբ եւ հայ. հարկան- (հարկանեմ -ից) բաղադրիչներով
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒՍ
(ուշ՝ գօս)
«չոր, չորացած, անպտուղ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւսանալ,
գաւսագոյն,
գաւսական,
գաւսութիւն,
կիսագաւս
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։