Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 67 / 344
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ
(-ի, -աց)
«ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«ցանկապատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-)
-(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական,
գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum «քաղաք»
հուն.
κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards «տուն»
հ. անգլ.
geard «բակ»
հ. սաքս.
gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱԿ
«նուրբ ալյուր, նուրբ փոշի, սպիտակ ալյուրով հաց, սպիտակամարմին, (բրբ.) մանր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-mo-)
-ակ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերմակել,
գերմականալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χερμας «խճաբար, քար»
հուն.
χεραδος «խիճ, մանր քարեր»
լատ.
furfur «կճեպ»
լիտվ.
gurti «փշրվել»
լիտվ.
gurus «փխրուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱՍՏ
-ի
(գերամաստի)
«ամրափայտ մի ծառ»
Անստույգ (թերեւս)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՈՒՄ
(գերսամ)
«պանդուխտ»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. Gersom
Աղբյուր՝ հուն. Γερσάμ
Եբրայական Գերսամ < հուն. Γερσάμ (< եբր. Gersom) հատուկ անվան մեկնությունից։
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԵՌԵԼ
«շորթել, կորզել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ueg'h-
«շարժել, քաշել, տանել»
Աղբյուր՝ թաթվ. gza-
(հազիվ թե)
«ճանապարհ»
որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԻՐ
I
«սեգ, կնյուն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հյուսելու համար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«ծռել, ճկուն ճյուղ, հյուսված բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uig'h-)
gh-ընդլայնում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
vize «հյուսված կոշիկ»
հ. հնդկ.
vayh-
հ. սլ.
věja «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԶՐՈՑ
«սնդուկ, արկղ, տուփ»
Անստույգ (թերեւս)
Բաղադրութիւն՝ գզրոցիկ: Բաղկացած է գզր- արմատից, որ թերեւս կապ ունի գզիր «սեզ, կնիւն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հիւսելու համար» բառի հետ, եւ -ոց ածանցից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրոցիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷԱԹ
«ժամանակ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ:
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՏ
(-ի, -աց, -ից)
«իմացող, գիտակ, ծանօթ, բարեկամ, կախարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ueid-
«տեսնել, գիտենալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueid-/*uoid-)
«տեսնել, գիտենալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիտել,
գիտուն,
գիտակ,
գիտահարց,
գիտութիւն,
գիտնական,
անասնագէտ,
մեռելագէտ,
երկնագէտ,
խորագէտ,
տգէտ,
տգիտանալ,
տգիտանք,
չգիտանք,
չգիտուն,
անգէտս,
զանգիտել,
զանգիտանք
Նոր՝
գիտակից, գիտակցաբար, գիտակցական, անգիտակցաբար, ազգագրագէտ, աշխարհագրագէտ, բնագէտ, լեզուագէտ, մասնագէտ
գիտակից, գիտակցաբար, գիտակցական, անգիտակցաբար, ազգագրագէտ, աշխարհագրագէտ, բնագէտ, լեզուագէտ, մասնագէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
veda «գիտութիւն»
հ. հնդկ.
ved, vid «գիտենալ»
հուն.
οἶδα «գիտեմ»
լատ.
video «տեսնել»
հ. պ.
vēdōtu «գիտենալ»
գոթ.
vitan «իմանալ, գիտենալ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 552
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՐ
(գուէր)
«պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei-
«սնել, պարարտացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ,
գերանալ,
գիրութիւն,
գիրապարար,
գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr) «սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир «ճարպ»
ռուս.
жирный «ճարպոտ» (ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553;
Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։