Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 67 / 186
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՒ
I
(-ոյ)
«թեւ, լողակ, բազուկ, ղեկ, թռիչք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pteuo-)
որտեղից հայ. թեր, թերթ, թիռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեւակ,
թեւակից,
թեւակոխել,
թեւակուռ,
թեւակցիլ,
թեւահանել,
թեւարկել,
թեւել,
թեւճակ,
թեւաթեւ,
թեւանալ,
արագաթեւ,
լայնաթեւ,
մաշկաթեւ,
մեծաթեւ,
երկթեւեան,
երեքթեւեան
Նոր՝
թեւաթափ, թեւահարել, թեւանցուկ, թեւաւորել
թեւաթափ, թեւահարել, թեւանցուկ, թեւաւորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
para-pavant «հեռաթիռ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՓ
(-ոյ)
«թեփ, բարակ կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)/p(h)-
«սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tephu-)
բխեցումը հնդեւրոպական *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» արմատից` *tephu > թեփ. Այս ստուգաբանութեամբ թափ եւ թեփ արմատները ստուգաբանօրեն կապուած են, բայց իմաստով հեռու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեփուկ,
թեփոտ,
թեփոտել,
թեփակեր
Նոր՝
թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիգ.
stapul «ատամնածայր»
հ. հնդկ.
stabd/a «ամուր, պինդ»
հ. իսլ.
stapi «բարձր սեպաժայռ»
հ. վ. գ.
stambal «կտոր, բեկոր»
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԷՆՍՈՒԽ
(բբ)
«անուշահոտ ծխանելիք»
(բժշկարան բառարան)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. tensux
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԹՈՒ
«թթու, թթվահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teuə-
«թանձրանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tu-tuo-)
կրկնաւոր ձեւ
հին ձեւը պահպանւած է վրաց. tutubo «մի բոյս» ձեւի մէջ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թթուենի,
թթուաբար,
թթուաբեր,
թթուագոյն,
թթուեցուցանել,
թթուիկ,
թթուութիւն,
թթուոց
Նոր՝
թթվատ
թթվատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στύφ(ε)λος «պինդ, թթու, կծու»
հուն.
στυφος «տտիպ»
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԻ
-ոյ
«թի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«մաքրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pteuo-)
վերականգնում է *ptio- ձեւ
*pteuo-` *pet- «մաքրել» արմատի կողքին: Pokorny-ն (IEW 1, 627) հայ. ձեւը չի տալիս:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիակ,
թիաւոր
Նոր՝
թիապարտ, թիարան, թիավարել, եռաթի, զուգաթի, հրաթի
թիապարտ, թիարան, թիավարել, եռաթի, զուգաթի, հրաթի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πτύον, πτέον «երնելու թի» (հայ-հունական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180-181;
Ջահ. ՀԼՊ 144;
Pokorny IEW 627
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԻԶ
(-ի, -աց)
«թիզ, թզաչափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *steigh-
«քայլել, ելնել, բարձրանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tighiā-)
*tigh- (երկրորդական ձեւ)
որտեղից՝ *st(o)igho-, *stigh-tā- «ճանապարհ, ուղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թզեան,
թզաչափ,
թզաչափաբար,
թզուկ,
թզահասակ,
երեքթզեան,
իննըթզեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στιξ, -χος, στοσχος «շարք, կարգ»
հ. իռլ.
teiht «գնալը, ընթացք»
հ. վ. գ.
stig «արահետ, աստիճան»
հ. վ. գ.
steg «կամրջակ, ուղիղ գիծ»
լատվ.
stiga «արահետ»
Էջ 267, սյունակ 1
ԹԻՄՍԱՀ
«կոկորդիլոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. timsāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 267, սյունակ 1
ԹԻՆ
«խաղողի կուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *stai-, *sti-
«խտանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ti-no-)
զուգահեռները հաւաստի չեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնահատ,
թնիճ,
թնիչ,
թնիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
stein «քար»
Էջ 267, սյունակ 1
ԹԻՒ
(-ոյ)
«թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu-
«ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել,
թուիք,
թուելիք,
թուական,
տոհմաթիւ,
բազմաթիւ,
մարդաթիւ,
մեծաթիւ,
եղբայրաթիւ,
քոյրաթիւ,
երկթուեան
Նոր՝
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tuvas «ուժեղ, հզոր»
պրուս.
tūlan «շատ»
գոթ.
pūsundi
ռուս.
тысяча «հազար»
ուրարտ.
atibi «բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 268, սյունակ 1
ԹԻՒՐ
(-ի, -աց)
(հին՝ թեւր, ուշ՝ թոյր)
«թյուր, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
(անմիջական նախաձեւ՝ *tēk-ro)
որտեղից թեբել: (կասկածելի է հնչյունական առումով)։ Քիչ հավաստի է համեմատությունը *steu-p/b/bh- «հրել» արմատից ծագող այնպիսի բառերի հետ, ինչպիսիք են լատ. stuprum, կիմր. ystum (*steub(h)-ma)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիւրել,
թիւրութիւն,
թիւրաշուրթն,
թիւրահաւատ,
թիւրածնունդ,
խեղաթիւր,
բազմաթիւր,
եղեռնաթիւր,
թիւրատեսութիւն,
թիւրիմացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
stuprum «ամոթ, խայտառակություն, այլասերում»
կիմր.
ystum «ծռում, շրջադարձ, թեքում» ((*steub(h)-ma))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1058
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։