Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 733 բառահոդված (էջ 66/74)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 780, սյունակ 1 Էջ 780
ՔԱՐՔԵԼ «ըղձալ, ցանկալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «տարփել»։
Էջ 780, սյունակ 1 Էջ 780
ՔԱՒ «մեղքի թողություն, քավում, ներում, սրբացում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kau- «զգուշանալ»
Այս արմատը կապված է *skeu- «դիտել, նկատել» նախաձեւի հետ, որի *-sk' աճականով տարբերակից ծագում է հայ․ ցոյց բառը (*skeu-sk' > ցոյց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քաւել, քաւութիւն, քաւչապետ, մեղսաքաւիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caveo
«զգուշանալ, հսկել, պահպանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 566
Էջ 780, սյունակ 1 Էջ 780
ՔԱՔ I «կղկղանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kakka- «բոբո-վարաթ»
բոբո-վարաթից, որ տարածված է նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 783, սյունակ 1 Էջ 783
ՔԻՄԻԱ «քիմիա, տարրաբանություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. kimiā
փոխատու լեզու՝ արաբ. alkīmiā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քիմեայ, ալքիմիա, քիմիարար, քիմիատան, քիմիական, քիմիագէտ, քիմիագիտութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 388; Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 787, սյունակ 1 Էջ 787
ՔՈՒՄԱՆՏՈՒՐ «հրամանատար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանս. commandeur
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 788, սյունակ 1 Էջ 788
ՔՈՆԱԾ «ծաղկատար, չէչոտ երեսով»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 790, սյունակ 1 Էջ 790
ՔՐՏԻԿԱՐ (քրտար) «բարի գործեր, բարեգործութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *kirpikar
Իրանական փոխառութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 601-602
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-(Ա)ԳԻՆ «գորովագին, դիւրագին, հիւանդագին, մոլեգին, կաթոգին, ուժգին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -gēn
Այս ածանցը հանդես է գալիս ինչպես միայնակ, այնպես էլ -ա- հոդակապով եւ -ո- հիմքային տարրով։ Հայերենում տարածվել է իրանական փոխառությունների միջոցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորովագին, դիւրագին, հիւանդագին, մոլեգին, կաթոգին, ուժգին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԺԵՏ (աժետ, ուշ՝ -աժոտ, -աժատ) «լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. žatan (zatan) «խփել»
Կազմված է -ա- հոդակապից (հին հիմքային տարրից) եւ բուն -ժետ բաղադրիչից, որ ծագում է իրան. žatan (zatan) «խփել» բայի հիմքից՝ «-հար» նշանակությամբ։ Հանդիպում է իրանական փոխառություններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ, ախտաժետ, դիւաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԼ -(ո)լ, -ուլ (-ել, -իլ) «մնալ, ուտել, ուտիլ (-ել), գոլ, հեղուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-lo- ածանց
Բայի անորոշ ձեւը կազմող այս ածանցը կազմված է -ա-, -ե-, -ի-, -ու- հիմքային ձայնավորներից եւ -լ- տարրից, որ ծագում է հ.-ե. *-lo- ածանցից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնալ, ուտել, ուտիլ, գոլ, հեղուլ