Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 66 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՈՒՏ -ի, -ից (ուշ՝ -աց) «բրուտ, կավագործ, *կավ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խեթ. purut- «կավ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրուտարան, բրոտեայ, բրոտեղէն, բրբ. բրտին, բրտնոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՎԼԵՃ «արտոնություն, առանձնաշնորհ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ֆր. privilège
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱ (բրբ. գո-) «գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh- «քայլել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi) dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ, արեւագալ, զգալ, զգայուն, զգաստ, զգաւն, ապագայ, անգայ, բացագայայլ, յառաջագայայլ, շրջագայայլ, պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ. wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ III «հագուստ, զգեստ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh- «հյուսել, գործել»
-Ջահ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաբեղեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. websan «հյուսել, գործել»
հ. իսլ. vefr
մ. վ. գ. webbe «գործվածք. հագուստ, զգեստ»
բոխ. Ա vāp «հյուսել, գործել»
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱԹՆ (-բան, -բունք, -բունց) «գագաթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. gaggadu (gaggadum)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գագաթնանալ, գագաթնադաշն, գագաթնաւոր, բարձրագագաթն, հրագագաթն, բարագագաթն, գագաթնակէտ, գագաթնահայեաց, գագաթնաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496; Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՇ (գարգաշ) «ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs- «զարշանք, զզվանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-) կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ, գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. զարշ
ավ. gǝrǝhma «հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ. gersta «գրգռել, հուզել»
գ. garstig «զարշելի, զզվելի»
լիտվ. grasùs «սպառնալի. տհաճ»
լիտվ. grisùs «ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՅԵԼ ««գոռոզաբար կռկռալ» (աքլորի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghagh-
բնաձայնական կազմություն, որ թերեւս հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական միասնության շրջանը` *ghagh-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. գագաշել «կկթալ (հավի մասին` ձու ածելուց հետո)»
մ. վ. գ. gage(r)n «կռնչալ (սագի մասին)»
լիտվ. gagėti
ռուս. гоготать «կռնչալ»
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԴԻՇ (-ի, -ից) «դեզ (խոտի, ցորենի)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. gədišā
Մատենագիտություն
H. AG 301; Աճ. ՀԱԲ 497
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԱԶԻԼ «սաստիկ զայրանալ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն։
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԳԱԶԻԼ (գազգաթիլ) «խորշել» (ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։ Նույնը նաեւ գազաղել, գազգաղել՝ դ-ի եւ գ-ի շփոթմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 499, 505) երկուսից գ-ով տարբերակներից բերում է գազգաթիլ-ը, դ-ով տարբերակներից գազգաղել-ը՝ սխալ մեկնությամբ՝ «խոշորել» (փխնկ. «խորշել»)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 505