Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 66/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒ (-ոյ) «ձու, հավկիթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iōiom- «ձու» (անմիջական նախաձեւ՝ *o(u)i-om-) նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուանեկ, ձուարդ, ձուաձեւ, ձուածին, ձուարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
xāya
հուն.
ōion
«ձու» *i>ձ անցման համար հմմտ. ձաւար, ձեգ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 784
Տե՛ս նաեւ
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՊՏԻԼ ««՞» (ԲՀ՝ «ձգնալ», «ձփնալ», «ձփտալ» բացատրություններով)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է: լինի ժպտել (-իլ) բայի բացատրության սխալ գրություն կամ ձպրտալ բայի աղավաղված մի ձեւ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԵՂ «հարաւ, հակառակեցաւ, դառնացաւ»
Ստուգաբանություն ()
Ղեղհարաւ «հակառակեցաւ, դառնացաւ» բառահոդվածի աղավաղված ձեւն է.
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 196 եւ 400
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԵՂԻ I ««անդրի, ղեկ, ուղղիղ, թեւ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս բեղի բառի գրության մի ձեւ:
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԳԱՐ «ճագար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
բայց բուն փոխատու ձեւը չի հավաստված
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԳՈՄ (չագամ) «խեժատու մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
(հին՝ ճ-ով եւ նոր՝ չ-ով), բայց բուն փոխատու ձեւը չի հավաստված (հմմտ. թերեւս, ճակն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԿ I «էգ, էգ ձի, մատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խալդերեն
հմմտ. ճակաճան՝ իրանական ծագման -ճան ածանցով, այն հավանաբար ամբողջովին փոխառություն է): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 175), նկատի առնելով բարբառակական caki, սվան. cag համիմաստ ձեւերը, ենթադրում է երրորդ մի ընդհանուր աղբյուր, որ թերեւս խալդերենն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակաճան, ճակաճանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սվան.
cag
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱԿՆ «ճակնդեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *čaku-(n)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. čakundar «ճակնդեղ»
իրանական աղբյուրից՝ *čaku-(n), որից մ. պ. čakundar «ճակնդեղ» (այլթ. կամ մ. պ. ձեւից՝ հայ. ճակնդեղ/լ՝ բաղարկված դեղ բառի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակնդեղ, ճականդեղ, ճակնդեղուկ, ճակնխոտ, ճակնբոյս
Մատենագիտություն
H. AG 176; Bailey, DKS 97; Աճ. ՀԱԲ 176
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱԳ (ճեղագ, ճագագ, ճարգագ) «մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čalaki
«գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱՏ «ճաղատ, հերաթափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. khalatī «ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khalatī
«ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179; ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ