Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 65 / 290
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԵԶ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h-
«(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան,
բոցադեզ,
բազմադեզ,
բոլորադեզ,
երկայնադեզ,
փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī «թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti «դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos «պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՄ
(-ի, -աց)
(հաճախ անեզ. գործածությամբ)
«դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Աղբյուր՝ պ. dīm
Աղբյուր՝ պ. dīma
Աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել,
դիմադարձ,
դիմակալ,
դիմել,
բարեդեմ,
բազմադիմի,
երկդիմի,
ընդդեմ,
ընդդիմակաց,
յառաջադէմ,
ներդիմել,
դիմատիպ,
բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՇԽՈՒԴ
««այստեղից» (ԲՀ՝ «աստի»)»
Անստույգ
Անստույգ բառ։ Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։ հմմտ. շխ կապակցությունը, այլեւ դեհուպ բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՆԱԿ
«դժվար, դժվարին, դաժան, անողոք, սաստիկ, մոլեգին, չարաբարո»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dižndak
Աղբյուր՝ պ. dižand
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնակագոյն,
դժնակութիւն,
դժնակատես,
դժնակալուր,
դժնակապէս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
I
(-ոյ)
«դիակ, շաղիղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«անհետանալ, մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhuīto-/*dhuēi-)
հիմքից, որ գալիս է արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիտապաստ,
դի(ա)թաւալ,
դիազերծ,
դիակալ,
դիակապուտ,
դիահանք,
դիակն
Նոր՝
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dīth «վերջ, մահ»
հ. անգլ.
dwīnan «հանել, անհետանալ»
լիտվ.
dīsti «հանգչել, մարել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666;
Pok. IEW 261
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
III
«ծիծ ուտելը, կաթով սնվելը, սնվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«ծծել, ծծեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē- կամ *dhī-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիել,
դիիլ,
դիանալ,
դիեցիկ,
դիասուն,
դիասնունդ,
դիեցումն,
կովադիաց,
ստնդիայ,
ստնդեաց,
ստնդիել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāya «սնող, խնամող, հոգ տանող»
հ. հնդկ.
dhayas- «ծծելը»
հայ.
դայեակ (<իրան.)
հուն.
*θᾶομαι «ծծել. ծիծ տալ. կթել»
ալբ.
djathε «պանիր»
հ. իսլ.
dīa «ծծել»
լատվ.
dēt «ծծել»
ռուս.
доить «կթել»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 668
Տե՛ս նաեւ
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻԱԹԻԿ
(տիաթիկ, տիատիկ)
«կտակ, ավետարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. διαθήκη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտիաթիկ
Մատենագիտություն
H. AG 346;
Աճ. ՀԱԲ 666
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԻԿԼԻԿՈՆ
(դիկղիկոն)
«մի տեսակ թաղանթ (մարմնի մեջ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. *δικλίκον
ճիշտ չէ δικλίδον ձեւ վերականգնելը, եթե նկատի առնենք, որ Թրակացու քերականության մեջ այս բառը հիշված է իբրեւ օրինակ նախահարաշեշտավոր բառի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 668
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԻՆԳ
(տինկ, դանկ)
«թեփահան (հատկապես) բրնձամաքրիչ գործիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dink
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 669-670
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։