Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 65 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԺԳ (բոժկ-, բուժկ-) «անոտի, փտած, ապականված»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս իրանական փոխառություն՝ *božik, *božuk կամ *bužik, *bužuk:
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԺՈԺ (բրբ. բոժ «շերամորդի պատյան») ««զանգակիկ, բժիժ» (նոր՝ «շերամորդի պատյան»)»
Անստույգ (թերեւս)
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս փոխառված իրանական աղբյուրից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԼՈՃ II (բողոճ, պոլոճ, պողոճ, բլոճ, պլոճ, բղոճ, բոլոճճ, բոլո, պոլո (պոլոճ ձեւով գրի է առնվել 18-րդ դարում) «միջատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholodio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bholodio- ` *bhel- «փայլել» արմատից, որից ծագում են նաեւ կենդանական անուններ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fuliea «սեւ փարփար, կերկեր»
լատ. fulix «սեւ փարփար, կերկեր»
հ. վ. գ. beliha «սեւ փարփար, կերկեր»
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԼՈՐ (–ի, –ից, –ոյ) «բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռչել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-) *bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել, բոլորակ, բոլորակութիւն, բոլորաձեւ, բոլորշի, բոլորովին, բոլորովիմբ, բոլորեքին, բոլորեքեան, բոլորապատել, երեքբոլորաձեւ, ծրաբոլոր
Նոր՝
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բլուր
մ. վ. գ. bole «բողբոջ»
մ. վ. գ. boln «հաստ, մեծ»
հ. վ. գ. ballo
գ. Ball «գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈՒՍՈՒԽՃ «խրտուիլակ, երեւակայական էակ»
Ծագումն անհայտ է
հանդիպում է ընկիճեալ բառի բացատրութեան մէջ՝ բոխոյ խիճ եւ բոխոյ խէժ տարբերակներով (ԲՀ)
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿ ««բոբիկ, բոկոտն» (բբբ. բոբիկ <բոկիկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhoso- «մերկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhoso-go-) *bhoso- «մերկ» հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոկագնաց, բոկութիւն, բոկանի, բոկոտն, բոկիկ, բոկական, բոկոլոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. bar «մերկ»
լիտվ. basas
հ. սլ. bosu «բոբիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 430; Աճ. ՀԱԲ 462; Pok. IEW 163
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿԵՂ ««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe- «տաքացնել, խորովել, բովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-) *g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φώγω «խորովել, տապակել»
հ. անգլ. bacan
անգլ. bake «եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈՀ II (բոհ-) «սպառնալիք. վախ, երկիւղ սոսկում»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս բոհ եւ բոհ ձեւի բոհ-ից՝ իմաստի սխալ մեկնութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոհմունք, բահմունք
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈՀՐԵԼ I «խորովել, աղանձել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «եռալ, բորբոքվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-t-)
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՀԲԵԼ II «խաբել, դավաճանել»
Անստույգ
Աղբյուր՝ իրան. հր- (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ թրք. բոհրել (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «խորովել, աղանձել»
Ենթադրվում է իրանական ծագում (հմմտ. հր-), բայց իրանական այդպիսի ձեւ չի հավաստված: Աճառյանը հնարավոր է համարում դիտել որպես թրք. բոհրել «խորովել, աղանձել» բայի մի առումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 464