Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 65 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՂ II «խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն, թաթաղուն, թաղեայ, թաղի, թաղիք, թաղիանալ, թաղահար, թաղհար, թաղագործ, թաղաթափ, թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tala «հարթութիւն»
լիտվ. pa-talas «տախտակ»
պրուս. talus «հատակ»
լատվ. talināt «փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԵԼ «թաղել, հողի մեջ ծածկել, ծածկել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղակից, թաղելութիւն, թաղումն, թաղմանական, անթաղ, անթաղան, դիաթաղ, ձիւնաթաղ, պարանոցաթաղ, տղայաթաղ, քահանայաթաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. tellus «երկիր. թաղամաս»
հ. իռլ. talam «երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061; Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԻԿ «կանկառ»
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ ստացվել է բառարանի akanta leukē հոդվածի հայ. տառադարձությամբ՝ ականթաղիկէ. կառն բառահոդվածի ական թաղիկ է կառն մասնատմամբ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՄԲ (-ի, -աց) (թամպ) «թամբ, համետ, կենդանու ազդր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tmp-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 148) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբել, թամբահարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. pamb «ուռած, հաստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1064-1065; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՆ «ապուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tā-ni-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանիկ, թանեփեաց, թանահատ, թանոտ, շիլաթան, ոսպնաթան, խառնաթան
Նոր՝
թանապուր, բազկաթան, մածնաթան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թանալ
հ. անգլ. dān «խոնավ, թաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՆԳԱՐ (-ի, -աց) (թանկար) «վաճառական, պանդոկապետ, գինեպան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. taggārā (tangārā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանգարական
Մատենագիտություն
H. AG 303; Աճ. ՀԱԲ 151; Ջահ. ՀԼՊ 477
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՌԱԿ I «ընձախոտ»
Ծագումն անհայտ է
Սխալ առանձնացված բառ՝ փոխանակ շահթառակ-ի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՍԵԼ «շնչահեղձ լինել, շնչակտուր լինել, հեալ»
Բնաձայն (թերեւս)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 157) կասկածով փոխառուած է համարում պ. tāsā «հոգս, վիշտ» բառից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՐԱԽ (-ոյ, -ի, -աց) «թարախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tor-o- «անմաքուր հեղուկ, աղբ, ապականել» (անմիջական նախաձեւ՝ *s-ter-) -ախ ածանցով
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 158) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թարախիլ, թարախալից, թարախածոր, թարախածոծ
Նոր՝
թարախակալել, թարախակալում, թարախահոտ, թարախային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. star «կեղտոտուել»
նորվ. stor «փտում, նեխում»
հայ. թրիք
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031; Աճ. ՀԱԲ 158
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐԳՄԱՆ (թարքման) «թարգմանիչ, մեկնիչ, մեկնաբան (Ս. գրքի), թարգմանություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. targmānā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թարգմանել, թարքմանել, թարգմանութիւն, թարգմանիչ, թարգմանօրէն, դժուարաթարգմանելի, նախաթարգմանեալ, անթարքման, նոր թարգմանաբար, թարգմանական, թարգմանչական
Մատենագիտություն
H. AG 303; Աճ. ՀԱԲ 159; Ջահ. ՀԼՊ 478