Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 733 բառահոդված (էջ 64/74)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱԳԱՆ (բ. ճաքան, ծակյան) «ցաքան, տափան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Հավանաբար ցախ-ի տարբերակ, թեեւ հմմտ. բրբ. ծակյան:
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑԻՆ I (-ո) «ցին, ուրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiē- «գունացույց»
բայց բուն ձեւի վերականգնումը դժուարութիւններ ունի։ Մեր ՀԼՊ-ում (էջ 131) ընդունուած է երկրորդ ստուգաբանութիւնը՝ գունացոյց *kiē- արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἰκτῖνος
«ցին»
հ. հնդկ.
çyēná-
«արծիւ, բազե»
Մատենագիտություն
ՀԼՊ 131
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՆՈՐԲԵԼ «ցանկալ» կամ «հոգալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Յնորել բայի ձեռագրական տարբերակ, հավանաբար սխալագրությամբ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՎՐԵԼ «ցրել, տարածել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։ Կապ ունի՞ ցրուել-ի հետ (բարբառային ձե՞ւ)։
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՕԴ (ցեթ) «մեզ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բառի բարբառային տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցօղել, ցեթել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՈՒՂԻԼ «ջրի երեսին տարուբերվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pleu- «հոսել, լողալ, լողանալ, ծածանվել, ծփալ» կրկնավոր ձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
plavate
«լողում է, լողանում է»
հայ.
լուանալ
ռուս.
плавать, плыть
«լողալ»
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԱՅՆ (ուշ -ի, -ից, -ոյ) «ունայն, դատարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «պակասել, դատարկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eu-nā- (+-յն))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունայնանալ, ունայնաձայն, ունայնաձեռն, ունայնութիւն, ունայնավար, ընդունայն, ընդունայնական, ընդունայնավարժ, ձեռնունայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ūná-
«պակաս»
հուն.
εΰνις
«զուրկ, զրկված»
լատ.
vanus
«դատարկ, ունայն»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԻԼ «բռնել, վերցնել, ունենալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op-n- «բռնել, վերցնել, հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ēp- (*ōp-))
Բնիկ հնդեւրոպական` *op-n- > *ēp- (*ōp-) «բռնել, վերցնել, հասնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունելի, ունակութիւն, ունողութիւն, ընդունիլ, ընդունելի, արտունութիւն, արտաւնութիւն, արտօնութիւն, բազմունակ, երփնունակ, կենսունակ, կատարունութիւն, կատրաւնութիւն, կատարօնութիւն, շարունակ, պարունակել, շնորհունակ, արտօնագիր, արտօնատէր, ոյն, ուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āpnōti
«ձեռք բերել»
լատ.
apiscor
«բռնել, հասնել»
գերմ.
haben
«ունենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 601-602
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԱՆ «վառարան» կամ «աշտարանակ»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «վառել» ստորին ձայնդարձից` *- s- աճականով
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐՈՒ «ուրու, ուրվական, տեսիլք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *prop-)
արմատից, որից նաեւ երեւիլ, երես: բառասկզբի ու նախահաւելվածը տարնմանութեան արդիւնք է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրուական, ուրուապաշտ, ուրուաբար, ուրուաձայն, ուրուագիծ, ուրուագծել, ուրուանկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω
«երեւալ, աչքի ընկնել»
հ. խոլ.
richt
«տեսք, կերպարանք»