Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 64 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿ (-ի, -աց) (հին՝ թակն) «փայտ, մուրճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teg- «ձող, մահակ, կոպալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tǝg- (*tǝg-no-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակակոփ, բակնակոփի, բակաղ, բակաղակ, բակաղաղ, բակեղն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. tignum (<*tegnum) «շինափայտ, գերան»
հ. վ. գ. stechho «կոպալ, գաւազան. ցից»
հ. շվեդ. staki «ձող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142; Pok. IEW 1014
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿՈՅԿ (-ի, -աց, ուշ՝ -ով) (բակոյք) «հեղուկի մեծ աման, ըմպանակ, բակոյկաձեւ զարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. takōk
Մատենագիտություն
H. AG 153; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՂ II «խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն, թաթաղուն, թաղեայ, թաղի, թաղիք, թաղիանալ, թաղահար, թաղհար, թաղագործ, թաղաթափ, թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tala «հարթութիւն»
լիտվ. pa-talas «տախտակ»
պրուս. talus «հատակ»
լատվ. talināt «փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՆԹ (-ոյ, -ի, -աց) (թաղանդ) «բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ, թաղանթազարդ, թաղանթապատել, թաղանթիլ, թաղանթեայ, թանձրաթաղանթ, լուսաթաղանթ, ծովաթաղանթ, հրաթաղանթ
Նոր՝
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tala «հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն. τηλία «մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ. dille «տախտակ, հատակ»
ռուս. по-толок «առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՄՄ- (թաղամս-) «կրտում, ամորձատում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. θλάσμα (թերեւս) «ճմլում, մալում»
թաղամս ձեւն ստեղծվել է կեղծ ստուգաբանությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղամսատր, թաղամսատոր, թաղամսմեղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԹ I «ձվի փառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ. հարթ գետին. տախտակ»
արմատից, որտեղից, թերեւս, հայ. թաղ, թաղանթ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԻԿ «կանկառ»
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ ստացվել է բառարանի akanta leukē հոդվածի հայ. տառադարձությամբ՝ ականթաղիկէ. կառն բառահոդվածի ական թաղիկ է կառն մասնատմամբ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՆԱԳ «երկաթի անագապատ թիթեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tanaga
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149-150
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆԼԻՔ «նեղություն, պակասություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ չաղաթ. tanlik (tenlik)
(ոչ՝ «հացկատակ»)
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆՁՐ (-ձու, -ձունք, ուշ՝ -րու, -րոյ, -րունք) «թանձր, խիտ, ստվար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tengh- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tnghiur-, *tng'hur-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանձրանալ, թանձրալեզու, թանձրախիտ, թանձրախուռն, թանձրամած, թանձրամայրի, թանձրամարմին, թանձրամիտ, թանձրայատակ, թանձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. tang «ձգել, լարել»
լիտվ. tingùs «ծույլ, մեղկ»
հ. իսլ. tungr «ծանր»
ռուս. тягость «ծանրություն»
Մատենագիտություն
H. AG 448; Աճ. ՀԱԲ 153; Pok. IEW 1067