Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 64 / 210
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԿՂՄԵԼ
«խորասուզել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guel-
«խոր»
*-m ածանցանով
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական *guel- «խոր» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)` *-m ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկղմութիւն,
ընկղմումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gilùmas, gelmė
լատվ.
dzelme «խորություն»
ռուս.
—
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆԿՈՅԶ
(-ոյ)
(ընգոյզ, անկոյզ)
«ընկոյզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-)
ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ,
ընկուզի,
ընկուզաստան,
ընկուզուտ
Նոր՝
ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gūzak «ոտքի կոճ» (?)
լիտվ.
gùžas «կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒԻԼ
(ընձուիլ)
«ծագել, բխել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'el-
«բողբոջել, ընձյուղել»
ըն(դ)- ածանցով, *-ս ածականով
Այստեղ է պատկանում նաեւ ընձիւղ (ընձիւղ): Կազմված է ըն(դ)- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *g'el- արմատից՝ *-ս ածականով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձիւղ,
ընձիւղ
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 69-70;
Pok. IEW 355
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒՂ
(ընջիղ)
«երիինջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
*-սն ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից՝ *-սն ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անդի (անդեայ)
մ. իռլ.
ainder «երիտասարդ կին»
մ. իռլ.
aindir «երիտասարդ կին»
կիմր.
anner «երիինջ, ընջուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112, 157
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՍՏ
(տր., հայց.), (բցռ.)
«ըստ, համապատասխան», «հետո», «դենը», «ավելին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pos-
«կից. հետեւից, հետո»
(անմիջական նախաձեւ՝ *posti-)
ձեւից
ը/ստ- նախածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստանձնիլ,
ըստարտողիլ,
ստգիտ,
ստգտանել,
ստգտել,
ստերիւրել,
ըստհուն,
ըստմասնեայք,
ըստունգանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post (հին poste) «հետո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133;
Pok. IEW 841
Էջ 251, սյունակ 1
ԸՍՏԻՄԱՆԻԼ
«կոշիկ հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Կազմված է ըստ- նախածանցով՝ այլուստ անծանոթ *իմանիլ բայից. հազիվ թե վերջինս կապ ունենա հնդեւրոպական *em- «վերցնել» արմատի հետ:
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹ
(-ի, -ից)
(բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-)
«ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tang-
«շոշափել, ձեռք տալ, բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°))
արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ,
թաթահերձ,
թաթավան,
թաթուլ,
թաթոտ,
բանթուլ,
բանթախ,
բանթուխ,
բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων «բռնող»
լատ.
tangō (tactum) «շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian «թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais «փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹԱԽ
«թաթախված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tā-
«հալչել, լուծվել»
*-kh ածականով
Կրկնավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթախել,
ջրաթաթախ,
արյունաթաթախ,
մայրաթաթախ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τηκω (դոր. τακω) «հալեցնել, լուծել, քայքայել, հյուծել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 152
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹԱՂԵԼ
«թաթախել» կամ «ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tā-
«հալչել»
*-l ածականով
եթե ճիշտ է առաջին նշանակությունը, ապա առկա է կրկնավոր ձեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։