Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 64 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՋԱՆԻԿ -ի, -աց «բախտավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pri- «հաճել, բարեհաճել, սիրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prāi-, *pri-) արմատից (+ անիլ)
Աճառեանը սրա հետ միացնում է նաեւ երան(ի)-ն, որ, սակայն իրանական ծագում ունի (տե՛ս)։ Հնարավո՞ր է արդեօք նաեւ երջանիկ-ի իրան. ծագումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երջանկանալ, երջանկաւետ, բարեբախտ, նախերջանիկ, գերերջանիկ, բազմերջանիկ, երջանկայիշատակ, ապերջանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. prīyatē «սիրում է»
հ. հնդկ. prīti «ուրախություն, բավարարություն, հաճույք»
հուն. πρᾶος «սիրալիր, մեղմ»
գոթ. frijōn «սիրել»
հ. պ. priyati «բարեհաճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Տե՛ս նաեւ
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՓՆ (գրված նաեւ ներփն) «գույն, երանգ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն, երփնաներկ, երփներանգ, գեղերփնել, լուսերփն, ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. farawa «գույն» (<*pork'-uo)
լիտվ. sir̃pti «հասունանալ» (< «կարմրել»)
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե IV «ունենալ (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ápas «գործ»
հ. հնդկ. árnas «եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ. happinahh «հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 230, սյունակ 1 Էջ 230
ԵՓ (-ոյ) «եփում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eph- «եփել»
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եփել, եփոյ, եփոց, եփեցական, եփիչ, դժուարեփեաց, խաղողեփեաց, կիսեփեաց, հացեփեաց, վաղեփեաց, քաջեփ, խղեփեաց
Նոր՝
եփարան, անեփ, սրճեփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. έψω «եփել»
Մատենագիտություն
H. AG 446; Աճ. ՀԱԲ 72; Pok. IEW 325
Էջ 231, սյունակ 1 Էջ 231
ԶԱԶԻՐ -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից «գարշելի, զզվելի, վատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «փոքր, չնչին» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hē-g'hēr-) կրկնավոր
բնիկ հնդեւրոպական *g'her- «փոքր, չնչին» արմատից (*g'hē-g'hēr- > *ձազիր > զազիր ?)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զազրագործութիւն, զազրալի, զազրաձայն, զազրանալ, զազրալ, զազրատեսիլ, զազրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χείριον «ավելի վատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 231, սյունակ 1 Էջ 231
ԶԱՃԱՃ «տկար, խեղճ, փոքրիկ, չնչին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
զ- ածանցով կազմութիւն` աճել բայի արմատից
Էջ 231, սյունակ 1 Էջ 231
ԶԱԿՈՒՆԻ «(մի քամու անուն. ԲՀ` զակունիք «անուանք հողմոց» (գրված նաեւ «աւանք հողմոց»))»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կազմված է զակ անծանոթ արմատից` -ունի ածանցով
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՅՏԵԼ «վախենալ, այսահարվել, ապշել, հիմարանալ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է այս «դեւ» արմատից՝ զ- նախածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զայսայտել, զայսոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն այսոր «դիվահար»
հայերեն այսոտ «դիվահար»
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆ- (-ԶԱՆ) «տեսակ, կերպ, ձեւ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *zan
Աղբյուր՝ հ. պ. zana-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանազան, զանազանակերպութիւն, սրբազան, գեղազան, գեղազանալ, բազմազան, հիզան, որզան, բաղազան, բաղազանել, գերազան, զարմազան, զարմանազան, զարմանազանական, աստուածազան, հրաշազան
Մատենագիտություն
H. AG 148-149
Տե՛ս նաեւ
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՏԻԿ «զոհ, զոհաբերում, զատիկ, հարության տոն, տոն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է զատանել բայի արմատից՝ -իկ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զատկաշաբաթ, զատկատոմար, զատկանալ, կրկնազատիկ
Նոր՝
զատկական
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 1992