Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 64 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ II -ի, -ից «խմոր, պանրի մակարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer- «ջուր, անձրեւ, գետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur(s)ii- (*uerio-))
այսինքն՝ ծագմամբ նույնն է գայռ «ցեխ, տիղմ» արմատի հետ՝ իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ-ԵԼ (-ալ, գառ-ել, գառ-իլ) «պառկել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghaid- «կանգ առնել, հապաղել»
կապ ունի լատ. haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել» եւ լիտվ. garšti «հապաղել» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է հնդեւրոպական *ghaid- արմատը (Pok. IEW 1, 410) (գայռ < *uaisro-), բայց սրանց կապը կասկածի տակ է առնվում (Fraenkel, LEW 129):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել»
լիտվ. garšti «հապաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 410; Fraenkel, LEW 129
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՍ «խիտ, հոծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ueid- «պտտել, ծռել, հյուսել»
կապ ունի հնդեւրոպական *ueid- արմատի հետ (գայտ < *ueid-).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայտութիւն, անգայտանալ, անգայտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vēdá «խոտախուրձիկ»
լատ. vitulus «զամբյուղ»
լատվ. vīdināt «հյուսել»
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՆԳ I (գանկ), -ի, -ից (-ունք) «գանգ, գլխի ոսկրամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uenk- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *unk-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգարան, գանգարանութիւն, գանգամաշկ, գանգային, գանգոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vañcati «ծուռ է գնում, շեղվում է»
հ. հնդկ. vaṅkri «կող, կողոսկր»
հ. անգլ. wōh «ծուռ, շրջված»
հ. իռլ. va «անկյուն» (<*uonkō-)
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆԳԱՏ «տրտունջ, բողոք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghan- «բերանը լայն բաց անել, հորանջել» կրկնավոր ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *ghan-u-
արմատից կազմված կրկնավոր ձեւ (կամ, թերեւս, *ghan-u-°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգատիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χαννω, χανυσσω «բաց բերանով խոսել» (ըստ Հեսիքիոսի)
հ. իռլ. gana «բաց անել, չուել, պահանջել, ձգտել, ցանկալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁ I (-ու, -ի, -ից) «դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական ganza-
Աղբյուր՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել, գանձագին, գանձարան, գանձապահ, գանձակողոպուտ, գանձահատ, գանձալից, գանձապետ, բազմագանձ, մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 517; Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁԱԿ (-ի, -աց) «փոր, ընդերք, ատեպարկ, քսակ, պահարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ganjak
իրանական աղբյուրից` *ganjak (գանձ-ի ազդեցությամբ յ-ի փոխարեն ձ ստացած)։ հմմտ. պ. ganja
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձակցաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. ganja
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁԱՆԱԿ (-ի, -աց) «գանձարան, դրամարկղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ անհայտ *ganjanak
(նոր)` գանձանակադրամ: Փոխառություն` *ganjanak (հայ. գանձ-ի ազդեցությամբ յ-ն ձ-ի փոխված)։ հմմտ. պ. ganjēna
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձանակադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. ganjēna
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517-518
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁԱՒՈՐ (-ի, -աց) «գանձապահ, գանձապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. ganjavar
հայ. գանձ-ի ազդեցութեամբ յ-ն ձ-ի փոխուած եւ հայ. -աւոր ածանցի ձեւն ստացած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձաւորապետ
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՏԻ «շաղգամ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբյուրից (պարսկերենի՞ց)